🎙️ Travellers Radio Feed
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μουσική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Μουσική. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Η νέα music director του σταθμού Dj Cat


Η νέα music director του σταθμού Dj Cat ψάχνοντας το επόμενο τραγούδι για το playlist.Δύσκολη απόφαση.
Travellers Tribute Player
slideshow

                            «Τελικά το βρήκαμε… approved by the cat!»
Γνώρισε τη DJ Cat, τη νέα μας music director. Μυρίζει βινύλια, CD και κασέτες εδώ και ώρες. Ακόμα αναποφάσιστη. Να βάλει Bowie, Stones ή κάτι από την ξεχασμένη στοίβα με τις κασέτες; Μία πατούσα πάνω στον δίσκο. Αυτό το playlist θα γίνει θρυλικό.

🎙️ Ακούς το Travellers Radio – ένα blog που αγαπά τον ήχο όσο και τις λέξεις. Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα.

Share:

Τετάρτη 13 Αυγούστου 2025

«Το Νέκταρ του Θεού: Η Μουσική ως Νίκη του Θανάτου»

H Μουσική είναι η γλώσσα των Αγγέλων.
Η μουσική των ανθρώπων είναι η πιο κοντινή αίσθηση της γλώσσας των Αγγέλων και του Θεού.
Η Μουσική είναι η νίκη απέναντι στον θάνατο.
Για τον λόγο αυτό, η Μουσική είναι Νέκταρ.

Νέκταρ δεν υπήρξε τυχαία ο χυμός των θεών του Ολύμπου. Η λεξη έχει μια αποκαλυπτική ανατομία που χτίζεται στην αρχαιοελληνική ρίζα νεκ- και στην κατάληξη -ταρ από το σανσκριτικό tarati. Η ρίζα νεκ είναι ρίζα του θανάτου και της νύκτας. Νέκυς, Νυξ, Νεκρός, Νύκτα…, όπως και Nigrum (=μαύρο στα Λατινικά). Τarati σημαίνει διαπερνώ και νικώ. Γι' αυτό το Νέκταρ είναι η νίκη του Θανάτου. Στον εμπνευσμένο νου των αρχαίων ελλήνων, το απολάμβαναν ως χυμό μόνο οι θεοί που νίκησαν το θάνατο του φθαρτού σώματος, οι θεοί του Ολύμπου. Η κατεξοχήν όμως νίκη του θανάτου δεν ήταν παρά η Σταύρωση και η Ανάσταση του Χριστού.
Εκεί ακούστηκε η αληθινή Γλώσσα του Θεού.
Εκεί γράφτηκε η αληθινή Νίκη του θανάτου.
Εκεί έλαβε χώρα το Νέκταρ, αναβλύζοντας από τη λογχισμένη πλευρά…
Εκεί ακούστηκαν τα πρώτα μέτρα της αληθινής Μελωδίας.
Εκεί γεννήθηκαν οι Βυζαντινοί Ύμνοι
Εκεί αποκαλύφθηκε η άλλη Μουσική, που ενέπνευσε τα πιο δυνατά έργα όλων των εποχών.
Εκεί αποδείχθηκε ότι η Μουσική του Θεού, αλλά και όση παραχώρησε από αυτήν στους ανθρώπους, δεν είναι κάτι άλλο παρά Νέκταρ.


Βασίλης Τσαμπρόπουλος
Share:

Δευτέρα 6 Ιουλίου 2020

Η εσωτερική διάσταση της Μουσικής

Οι ήχοι, ή καλύτερα οι μουσικοί φθόγγοι, αποτελούν το βασικό στοιχείο με το οποίο εκφράζεται η μουσική. Χωρίς αυτούς η μουσική δεν θα μπορούσε να δημιουργηθεί.

Η μουσική έχει ονομαστεί και «γλώσσα της ψυχής». Όμως η ίδια η ουσία της δεν περικλείεται ούτε και περιορίζεται από το υλικό που χρησιμοποιεί για την έκφρασή της, γιατί η ίδια είναι άχρονη και άπειρη, όπως η ίδια η φύση του σύμπαντος και του χρόνου. Οι ήχοι αποτελούν το μέσο, τη γλώσσα μέσω της οποίας εκφράζεται μία μουσική ιδέα και αποτελούν την  προσωπικότητα της μουσικής. Πώς όμως να καταλάβει κανείς αυτήν τη μεταφυσική όψη της, χωρίς να έχει γνωρίσει την υλική της έκφραση και υπόσταση;

Το μεγαλείο της μουσικής βρίσκεται πίσω και πέρα από τους ήχους, στη Σιωπή. Μόνο αυτός που έχει μάθει την τέχνη της Σιωπής μπορεί ν’ αφουγκραστεί τους ψιθύρους του αόρατου κόσμου και ν’ ακούσει τον άηχο ήχο, τη Φωνή της Σιγής.

Ο Δάσκαλος της Σιωπής, και σύμφωνα με έναν τίτλο βιβλίου «ο γιός της Σιωπής», ο Πυθαγόρας, είχε φτάσει σ’ αυτό το επίπεδο «ευαισθησίας», ώστε ν’ ακούει (όχι βέβαια με τα φυσικά αυτιά) τη συμφωνία  του ουρανού, τη μουσική των ουράνιων σφαιρών. Για τον Πυθαγόρα και τους μαθητές του, η αρμονία ξεκινά μέσα στον ίδιο τον άνθρωπο, στην ψυχή του. Η τέχνη λοιπόν του Δασκάλου ως μουσικού συνέβαλε προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η αρμονία της ψυχής προκύπτει από τη συνισταμένη των μερών που την απαρτίζουν (Σώμα, Ψυχή, Νους). Κάθε δυσαρμονία της ψυχής προέρχεται από τους θορύβους της επαφής της με το σώμα (ασυνείδητο) και για κάθε δυσαρμονία καθοριζόταν ανάλογη μελωδία και ρυθμός, προκειμένου να την θεραπεύσουν. Η παράδοση αναφέρει ότι ο Πυθαγόρας θεράπευσε ένα μεθυσμένο αλλάζοντας το είδος μουσικής που παιζόταν εκείνη τη στιγμή.

Καθώς το άτομο είναι μία μικρογραφία της κοινωνίας και του σύμπαντος, ο Πλάτωνας δίνει εξαιρετική σημασία στη μουσική διαμόρφωση των νέων, καθώς ο ρυθμός και η αρμονία εισχωρούν στο εσωτερικό της ψυχής και μπορούν να επιφέρουν θετικά ή καταστροφικά αποτελέσματα στο χαρακτήρα τους. Πρότεινε να εκπαιδεύονται οι νέοι με γυμναστική και μουσική. Γυμναστική για το σώμα και μουσική για την ψυχή. Με τον όρο μουσική οι αρχαίοι Έλληνες εννοούσαν τις επιστήμες των Μουσών, δηλαδή, την αστρονομία, την αριθμητική, τη γεωμετρία και την αρμονία.

Η δωρική αρμονία ήταν εκείνη που πρόσφερε το θάρρος και την εγρήγορση σε περίοδο πολέμου, ενώ η φρυγική έδινε τη σωφροσύνη και τον αυτοέλεγχο σε περίοδο ειρήνης. Χαρακτηριστικό γνώρισμα των παραδόσεων όλων των αρχαίων λαών είναι ότι η μουσική, ως τέχνη και επιστήμη, δεν εφευρέθηκε από τον άνθρωπο, αλλά του δόθηκε από τους θεούς.

Η Τέχνη λοιπόν είναι ο δρόμος εκείνος που έχει ως απώτερο σκοπό να μας οδηγήσει στην κρυμμένη ενότητα του κόσμου, στη σύνδεση που υπάρχει στα επιμέρους με το όλο. Δίχως Τέχνη δεν υπάρχει πολιτισμός, καθώς ο ρόλος της Τέχνης είναι συνυφασμένος και συσχετισμένος με άρρηκτους δεσμούς με τις άλλες τρεις κοινωνικές λειτουργίες που όλες μαζί θεμελιώνουν την πυραμίδα του Πολιτισμού.

Τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η σύγχρονη κοινωνία στο σύνολό της, αλλά και κάθε άνθρωπος ατομικά, οφείλονται στην έλλειψη αρμονίας. Αυτή δεν είναι μία νέα θεώρηση, αλλά μια θεμελιώδης ιδέα του κάθε αρχαίου πολιτισμού. Κάτι τέτοιο είναι άμεσα συνυφασμένο με τις αλλαγές και καινοτομίες που έκαναν οι σύγχρονες βιομηχανίες της «τέχνης».

Ξένα -ως προς την αρχαία εσωτερική μουσική παράδοση των λαών- στοιχεία αλλοίωσαν τη μουσική δημιουργία και έκφραση. Υπάρχει μία τάση φυγής προς τα εμπρός, μία μανία προς κάθε τι το νέο, υποτιμώντας κάθε τι το παραδοσιακό, καθώς θεωρείται «φορεμένο» και ξεπερασμένο. Κατά τη διάρκεια των αιώνων συντελέστηκε μία σταδιακή απώλεια συμφωνίας μεταξύ αριθμών και μουσικών αξιών. Η αλλαγή των μουσικών κλιμάκων με τις αντίστοιχες δονήσεις των ήχων, μελωδιών και ρυθμών ξεχάστηκαν ή προσπεράστηκαν για χάρη της μόδας. Προς χάρη αυτής της μόδας, στην οποία κυριαρχεί ο εγωισμός και η αυτοπροβολή, ο άνθρωπος θυσίασε την εσωτερική του ισορροπία, τη σύνδεσή του με το συνάνθρωπο και την επαφή του με τα άλλα βασίλεια της φύσης.

Οι σημερινές πόλεις πάλλονται σε ξέφρενους ρυθμούς και οι θόρυβοι που εκπέμπουν «βρίζουν τ’ αυτιά μας» όπως έλεγε χαρακτηριστικά ο ινδιάνος αρχηγός στην απάντησή του στον πρόεδρο της Ουάσιγκτον. Προτείνουμε λοιπόν μία νέα Τέχνη που θα συλλέξει τα καλύτερα στοιχεία από τις παραδόσεις και τους κλασικούς, συνδυάζοντάς τα με τα σύγχρονα. Μία Τέχνη με μεταφυσικό μήνυμα και ταυτόχρονα με μια ομορφιά ικανή να μαλακώσει και τις πιο σκληρές καρδιές, κάνοντάς τις προσιτές στη συναδελφοσύνη.

Την αληθινή ομορφιά την αισθάνεται κανείς με την ψυχή πριν την καταλάβει με το μυαλό.

nea-acropoli-athens.gr
Share:

Τετάρτη 4 Σεπτεμβρίου 2019

Εσύ έχεις ακούσει μουσική 8 διαστάσεων;

Λοιπόν ας ξεκινήσουμε από το γεγονός ότι μάλλον ΔΕΝ υπάρχει μουσική 8 διαστάσεων. Όχι, όχι δεν σε κοροϊδεύουμε! Απλώς καθώς φαίνεται ο όρος 8D music είναι ένα διαφημιστικό τρικ. Ο σωστός όρος είναι «ambisonic audio» και περιγράφει έναν τύπο ήχου που δίνει στον ακροατή την ψευδαίσθηση ότι αυτό που ακούει έρχεται από πολλές διαφορετικές κατευθύνσεις. Αυτό που γίνεται ουσιαστικά είναι ότι οι ήχοι αλλάζουν εκ περιτροπής από το δεξί στο αριστερό κανάλι (είτε σε ηχεία, είτε σε ακουστικά). Οι ήχοι έρχονται από 8 διαφορετικές κατευθύνσεις, με την πηγή να «τοποθετείται» τόσο πάνω-κάτω, όσο και αριστερά-δεξιά, μπρος-πίσω και διαγώνια σε σχέση με τον ακροατή. Για να γίνει αυτό καλύτερα κατανοητό, αρκεί να πούμε πως ο σκοπός της 8D -ας κάνουμε μια παραχώρηση και ας τη λέμε κι έτσι- μουσικής είναι να αποτελεί το βασικό μέσο ηχητικής προσομοίωσης στην τεχνολογία του Virtual Reality.

Ας αφήσουμε στην άκρη το τεχνικό μέρος και το ποια τεχνολογία οδηγεί στο ambisonic audio και ας μείνουμε παραπάνω στο αισθητικό κομμάτι. Ο ήχος στο ambisonic audio προέρχεται από ένα νοητό κυκλικό τόξο, με τον ακροατή στο κέντρο του. Παρά το γεγονός ότι ακούς τον ήχο από δύο ακουστικά, έχεις την ψευδαίσθηση ότι η μουσική σου απλώνεται στον τρισδιάστατο χώρο και σε κυκλώνει. Η ακρόαση 8D μουσικής δίνει την αίσθηση βάθους, ο ήχος γίνεται κάτι σχεδόν χειροπιαστό και ορατό. Η «σφαιρική» ακουστική εμπειρία του ambisonic audio είναι αρκετά εντυπωσιακή για να αφήσει κάποιον ασυγκίνητο.

Να ομολογήσω πως την πρώτη φορά που «έπεσα» πάνω στον όρο 8D music είχα αρκετές επιφυλάξεις ως προς το αν η διαφορά θα είναι όντως τόσο ορατή. Ή καλύτερα, αν θα ακούγεται…! Το συμπέρασμα; Ακούγεται και μάλιστα καθαρά! Αυτό που μένει λοιπόν είναι το εξής: βάλε τα ακουστικά σου, επίλεξε κάποια από τις παρακάτω προτάσεις ή βρες αντίστοιχες στο internet χρησιμοποιώντας τον όρο 8D audio και για άλλη μια φορά ας αφήσουμε τη μουσική (και την τεχνολογία) να μιλήσουν!

Προειδοποίηση! Βγάζοντας τα ακουστικά, ίσως οι ήχοι του «έξω» κόσμου να σου φανούν κάπως λίγοι. Να έχεις προετοιμαστεί γι’ αυτό!
“Your e-articles” (Θεοδώρα Λουκανάρη)

>


Share:

Δευτέρα 26 Νοεμβρίου 2018

ΤΙ ΣΟΥ ΞΥΠΝΟΥΝ ΜΕΣΑ ΣΟΥ ΟΙ ΗΧΟΙ Peder B. Helland- Dance of Life-15716

Άραγε τι είναι αυτό που σε απογειώνει όταν ακούς τέτοιους ήχους;
Η μελωδία που ρέει στα κύτταρα σου και περνώντας από το κέντρο καρδιάς ξυπνάει κοιμισμένες αναμνήσεις;
Η νοσταλγία εκείνων των εποχών που απροσδιόριστα νιώθεις ότι έχεις ζήσει πίσω στο χρόνο;

Η γαλήνη που μέσα από τη μουσική καλύπτει κάθε αναστάτωση και κούραση έχεις βιώσει μέσα στην ημέρα;
Όσες απορίες κι αν γεννιούνται στην αίσθηση τέτοιων ακουσμάτων, το μόνο που χρειάζεται είναι ν'αφεθεις σε αυτή τη διαδρομή που οι νότες σε πηγαίνουν, οδηγώντας τη φαντασία σου σε πεδία ανεξερεύνητα από το μυαλό αλλά γνώριμα στην ψυχή...
Φόρα την καρδιά σου και ξεκίνα το ταξίδι...
​Wear your heart ♥ ♥️ ♥️
Via Despina Saldari Website
Share:

Η ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ

Στέλλας Καριάκα
''ΑΤΕΝΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΑΓΑΠΗ '' 

Ο ήχος και η φωνή επικοινωνώντας άμεσα με τις υποσυνείδητες περιοχές του νου, θεωρείται ως το αρχαιότερο μέσο θεραπείας. Σήμερα είναι πλέον αποδεκτή η θεραπευτική δύναμη του ήχου. Από παλιά ιερείς, θεραπευτές, φιλόσοφοι και μουσικοί πίστευαν, ότι η δύναμη του ήχου και γενικά της μουσικής μπορεί να φέρει σε αρμονία σώμα και νου του ανθρώπου. Ο ήχος έχει πρόσβαση στις βαθύτερες καταστάσεις της συνείδησης.
Οι απεριόριστες χρήσεις της δύναμης του ήχου ήταν αρκετά γνωστές στους Αρχαίους Έλληνες. Ευρύτατα διαδεδομένη ήταν η χρήση επωδών, που θεωρούνταν ιαματικά άσματα ή λόγια, που αποδίδονταν στον Ασκληπιό. Μ' αυτά πίστευαν, ότι θεραπεύονταν τραύματα και κάθε νόσος .
Η Ελληνική Μυθολογία και Ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα ατόμων, που έκαναν χρήση των απόκρυφων δυνάμεων του ήχου. Ο θεός Πάνας με την άγρια φωνή του τρομοκρατούσε τους εχθρούς του και τους έτρεπε σε φυγή (πανικός), ενώ με τη μουσική του αυλού του προσέλκυε τις νύμφες, που δεν μπορούσαν να αντισταθούν στο άκουσμα της μουσικής του.

Με τη δύναμη της μουσικής του ο φιλόσοφος Εμπεδοκλής γαλήνεψε έναν εξαγριωμένο νέο, που ήταν έτοιμος να επιτεθεί στον συκοφάντη του πατέρα του. Ο Αμφίονας,γιος της Αντιόπης, γνώριζε την τέχνη εμψύχωσης των λίθων και μ' αυτή τη γνώση που κατείχε, κατάφερε να οικοδομήσει τα τείχη των Θηβών. Στο άκουσμα της λύρας και του τραγουδιού του οι πέτρες κινούνταν και τα δέντρα άφηναν τις ρίζες τους στο χώμα και παραδίνονταν στους ξυλουργούς. Οι κινούμενες πέτρες έμπαιναν σε τάξη με τον ήχο της λύρας και έτσι υψώθηκε το τείχος με τις επτά πύλες, γιατί η λύρα του είχε επτά χορδές. Μ' αυτό τον τρόπο η Θήβα έγινε ισχυρή πόλη. Ο θεός Απόλλων με τη δύναμη των μελωδιών της λύρας του έχτισε τα τείχη της Τροίας.

Ο Ορφέας με τη μουσική του μάγευε θεούς και ανθρώπους. Οι ορφικοί ύμνοι με τη σωστή χρήση και εκφορά τους μπορεί να επιταχύνουν τους ρυθμούς της πνευματικόνοητικής εξέλιξης του χρήστη. Ο Ορφέας ψέλνοντας με την συνοδεία ενός μουσικού οργάνου είχε την δύναμη να επιδρά στην συναισθηματική και νοητική σφαίρα των ανθρώπων εξαγνίζοντάς τις και βοηθώντας στην εξέλιξή τους. Χρησιμοποιώντας τη μελωδική φωνή του και επαναλαμβάνοντας τους ήχους μπορούσε να δημιουργήσει εικόνες στα μάτια των μαθητών του και να διευρύνει την αντίληψή τους για την πραγματικότητα. Μ' αυτό τον τρόπο τους οδηγούσε σε επαφή με ανώτερους κόσμους. Αυτή η συγκεκριμένη τεχνοτροπία χρησιμοποιήθηκε αργότερα στις τελετουργίες των Ελληνικών Μυστηρίων.

Ακόμη πιο καθοριστική ήταν η συμβολή του Πυθαγόρα, τόσο στην εξέλιξη του ήχου, όσο και στη συστηματοποίηση της μαθηματικής βάσης της μουσικής κλίμακας. Ο Πυθαγόρας πίστευε ότι τα άστρα και οι πλανήτες παράγουν ήχους, που δεν γίνονται αντιληπτοί, λόγω ατέλειας του ανθρώπινου αυτιού. Μπορούν όμως και επηρεάζουν τον ψυχισμό του ανθρώπου.

«Αν κάποιος σαν τον Πυθαγόρα, που άκουγε αυτή την αρμονία, είχε ελεύθερο τον γήινο φορέα του και εξαγνισμένες τις αισθήσεις του και φωτεινό τον ουράνιο φορέα του, από αγαθή τύχη, ή λόγω χρηστής ζωής, ή μέσω κάποιας τελειοποίησης από τα ιερά λειτουργήματα, αυτός ο άνθρωπος θα αντιλαμβάνονταν αόρατα πράγματα και θα άκουγε ανήκουστα πράγματα σε άλλους». (Αριστοτέλους: Περί Ουρανού).

Οι Πυθαγόρειοι πίστευαν, ότι η μουσική οδηγεί στην ενοποίηση σώματος και ψυχής και διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη ζωή τους. Κοιμόντουσαν ακούγοντας ένα είδος μουσικής, που τους βύθιζε σε βαθύ ύπνο και ξύπναγαν στο άκουσμα μιας μουσικής, που τους έδινε ενέργεια και ζωτικότητα. Όλες αυτές οι συνήθειες και πεποιθήσεις των Αρχαίων Ελλήνων δείχνουν, ότι κατείχαν αρκετά σημαντικές γνώσεις γύρω από την επιστήμη της Ψυχο-Ακουστικής. Η μουσική, μαζί με το σιτάρι και τις μέλισσες, ήταν κατά την Αρχαιότητα τα δώρα των Θεών στον άνθρωπο, στην προσπάθεια να τον βοηθήσουν στην εξέλιξή του.

Η γενεσιουργός αιτία των δομών της ύλης είναι η ΔΟΝΗΣΗ. Η μουσικοθεραπεία βασίζεται στην επιστήμη της Κυματικής, σύμφωνα με την οποία κάθε υγιές όργανο εκπέμπει μια συγκεκριμένη δόνηση και η μεταβολή της σημαίνει την εμφάνιση κάποιας ασθένειας. Πίσω από τη δημιουργία των δομών του ορατού κόσμου κρύβονται οι ηχητικές δονήσεις.

Ο Πλωτίνος ταύτιζε τον ήχο με την δημιουργό ενέργεια. Οι δονήσεις, οι συχνότητες, η περιοδικότητα και τα ρυθμικά μοτίβα ίσως είναι η γενεσιουργός αιτία της ύλης, αποτελώντας ταυτόχρονα μια γιγάντια μουσική ορχήστρα ηχοχρωμάτων, που αέναα εκτελεί ένα μουσικό έργο εν αγνοία μας. Τα ενεργειακά κέντρα του ανθρώπου αφυπνίζονται με την εκφορά επαναλαμβανόμενων λεκτικών φράσεων. Η αφύπνιση αυτή οδηγεί στην ανάπτυξη των ψυχικών δυνάμεων του ατόμου.
Η σωστή χρήση τους μπορεί να βοηθήσει στην καλή υγεία του σώματος και την επιμήκυνση της ζωής για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Από την Αρχαιότητα είναι ευρύτατα διαδεδομένη η θεραπεία ασθενειών με τη χρήση επαναλαμβανόμενων ήχων.

Ο Πλάτων πίστευε ότι τα δημιουργήματα των καλλιτεχνών δεν είναι στην ουσία δικά τους, αλλά δώρο των θεών. Η επίδραση του ήχου στη ζωή μας είναι πολυεπίπεδη και πολυποίκιλη.
Καλό απόγευμα 
Πηγή: archaia-ellada

Το έργο που συνοδεύει την σημερινή δημοσίευση είναι μια προσφορά για το Χριστουγγενιάτικα Bazaar αγάπης για τα παιδιά με σύνδρομο Down,
διοργανώνει η Συμφωνική Ορχήστρα Νέων
( Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών στις 9/ 12/18 1ος όροφος Εθνικής Αμύνης 4 Θεσσαλονίκη 10.00 μμ- 22.00 μμ Είσοδος Ελεύθερη )

Εικαστικό : Δια Χειρός Στέλλας Καριάκα
''ΑΤΕΝΙΖΟΝΤΑΣ ΜΕ ΑΓΑΠΗ '' 
Λάδι σε καμβά 40 εκ. Χ 50 εκ.

Καριάκα Στέλλα

The Mythologists

Share:

Πέμπτη 16 Νοεμβρίου 2017

Η μουσική μάς διδάσκει το πέρασμα του χρόνου.

Η μουσική μάς διδάσκει το πέρασμα του χρόνου. Διδάσκει την αξία της
στιγμής, δίνοντας στη στιγμή αξία. Και μετά μας προσπερνάει. Δεν
φοβάται να χαθεί.


Anna Kamieńska
Share:

Κυριακή 1 Οκτωβρίου 2017

Κάφκα: «Η Μουσική είναι ο ήχος της ψυχής, ή ίδια η φωνή του υποκείμενου κόσμου»


Οι Απόψεις του Kafka σχετικά με τη Δύναμη της Μουσικής και την Δημιουργία Μορφών Τέχνης

“Τα μοναδικά δυνατά και βαθιά πάθη είναι εκείνα που αντέχουν τη δοκιμασία της λογικής”

  “Χωρίς τη μουσική, η ζωή θα ήταν ένα λάθος,” ισχυρίστηκε ο Nietzsche, ένας από τους σημαντικότερους και πιο δημοφιλείς φιλοσόφους που στοχάστηκαν πάνω στην απαράμιλλη δύναμη της μουσικής. Δύο γενιές αργότερα ο, Franz Kafka (3 Ιουλίου 1883– 3 Ιουνίου 1924) — άλλος ένας συγγραφέας ζοφερής ευφυΐας και ταλέντου που διαφώτισε το πνεύμα με τις ισχυρές και σκοτεινές δηλώσεις του – ασχολήθηκε με το ίδιο θέμα στους διασκεδαστικούς διαλόγους με τον έφηβο σύντροφο και ιδεολογικό συνομιλητή του Gustav Janouch, οι οποίοι βρίσκονται συγκεντρωμένοι στο έργο  Κουβεντιάζοντας με τον Kafka, που μας χάρισε ο περιπλανώμενος συγγραφέας σχετικά με τον Ταοϊσμό, το φαίνεσθαι σε αντιπαράθεση με το είναι, τον έρωτα και τη δύναμη της υπομονής.

  Κατά τη διάρκεια ενός περιπάτου το καλοκαίρι του 1922, η κουβέντα στρέφεται προς τη μουσική – ένα θέμα με το οποίο ο δεκαεπτάχρονος Gustav επιθυμούσε διακαώς να ασχοληθεί, αλλά ο πατέρας του αντιμετώπιζε με άρνηση αυτή την επιθυμία και του απαγόρευσε να ακολουθήσει αυτόν τον τομέα. Ο Kafka λέει στον νεαρό του σύντροφο:

  “Η Μουσική είναι ο ήχος της ψυχής, ή ίδια η φωνή του υποκείμενου κόσμου.”

  Αργότερα, σε μία επόμενη συζήτηση, όταν ο Gustav μοιράστηκε με τον μέντορά του ένα διήγημα που είχε συγγράψει με τίτλο Η Μουσική της Σιωπής, ο Kafka στοχάστηκε πάνω στον τρόπο που η μουσική σαγηνεύει και μαγεύει την ψυχή:

  “Οτιδήποτε είναι ζωντανό ρέει. Οτιδήποτε είναι ζωντανό εκπέμπει ήχο. Ωστόσο εμείς αντιλαμβανόμαστε μόνο ένα μέρος του ήχου. Δεν ακούμε την κυκλοφορία του αίματος, την ωρίμανση και τη φθορά των ιστών του κορμιού μας, τον ήχο της χημικής διεργασίας που συντελείται μέσα μας. Ωστόσο, τα ευγενή οργανικά μας κύτταρα, οι ιστοί του εγκεφάλου, τα νεύρα μας και το δέρμα μας εμποτίζονται με αυτούς τους αθόρυβους ήχους. Δονούνται ως αντίδραση στο περιβάλλον τους. Αυτή είναι η θεμελίωση της δύναμης που διαθέτει η μουσική. Μπορούμε να απελευθερώσουμε αυτές τις βαθιές συναισθηματικές δονήσεις. Για να το επιτύχουμε αυτό, χρησιμοποιούμε μουσικά όργανα, όπου ο αποφασιστικός αρπάγων είναι η ίδια η εσώτερη δυναμική του ήχου που κρύβουν μέσα τους. Ήτοι: αυτό που είναι αποφασιστικό δεν είναι η ισχύς του ήχου, ή η τονική απόχρωση, αλλά ο κρυφός χαρακτήρας του, η ένταση με την οποία η δύναμη της μουσικής επιδρά στα νεύρα. [Η Μουσική]  πρέπει … να ανυψώνει στην ανθρώπινη συνειδητότητα δονήσεις, οι οποίες σε κάθε άλλη περίπτωση παραμένουν αθόρυβες κι ανεπαίσθητες … [χαρίζουν] σιωπή στη ζωή … αποκαλύπτουν τον κρυμμένο ήχοι της σιωπής”.

  Σε κάποια άλλη συνομιλία, πραγματεύεται τις ομοιότητες και τις διαφορές μεταξύ μουσικής και ποίησης – στοιχείο πάνω στο οποίο  θα στοχαζόταν   η Patti Smith σχεδόν έναν αιώνα αργότερα. Ο Kafka λέει στον Gustav:

  “Η Μουσική δημιουργεί καινούργιες, ανεπαίσθητες, πιο περίπλοκες, και ως εκ τούτου πιο επικίνδυνες ηδονές … Ωστόσο, η ποίηση στοχεύει στην αποσαφήνιση της αγριότητας των ηδονών, την πνευματικοποίηση, την καθαρότητα, ως εκ τούτου τις εξανθρωπίζει. Η μουσική, αφ΄ενός, είναι ένας πολλαπλασιασμός της αισθησιακής ζωής· η ποίηση, αφ΄ετέρου, πειθαρχεί και εξυψώνει τη ζωή.”

  Κι όμως, ο Kafka φαίνεται πως αλλάζει κατεύθυνση σχετικά με τη δύναμη που ασκεί η μουσική:

  “Η μουσική για μένα είναι όπως η θάλασσα … Βρίσκομαι υποταγμένος, μαγεμένος, ενθουσιασμένος, κι όμως φοβάμαι, τρέμω την απεραντοσύνη της. Είμαι, πράγματι, κακός ναυτικός.”

  Επίσης, για τον Kafka, το μέγεθος της συντριβής του ήταν ίσως ο αμεσότερος τρόπος να μετρήσει την ένταση αυτού του έρωτά του. “Δεν θέλω να ξέρω τι φοράς,” έγραψε κάποτε σε μία από τις όμορφες και σπαρακτικές ερωτικές επιστολές, “με ταλαιπωρεί τόσο πολύ που δεν μπορώ να αντιμετωπίσω τη ζωή μου.”

  Όταν ο Gustav θρηνεί και πενθεί λόγω της άρνησης του πατέρα του να τον αφήσει να ασχοληθεί με τη μουσική και αναρωτιέται, εάν το να κάνει του κεφαλιού του, θα του έδινε το δικαίωμα να εναντιωθεί στην επιθυμία του πατέρα του και να κυνηγήσει το όνειρό του, ο Kafka διευρύνει το ζήτημα αυτό και το καθιστά έναν μεγαλύτερο αναστοχασμό σχετικά με την αιτία της καλλιτεχνικής δημιουργίας:

  “Μερικές φορές είναι πολύ εύκολο να χάσει κανείς το κεφάλι του, όταν κάνει του κεφαλιού του … Φυσικά, δεν αντιλέγω στην επιθυμία σου να σπουδάσεις μουσική. Αντιθέτως! … Τα μοναδικά ισχυρά και βαθιά πάθη είναι εκείνα που αντέχουν στη δοκιμασία της λογικής επεξεργασίας… Υπάρχει πάθος πίσω από κάθε μορφή τέχνης. Για αυτόν τον λόγο υποφέρεις και παλεύεις για τη μουσική σου … Αλλά στην τέχνη αυτός είναι πάντοτε ο δρόμος. Θα πρέπει ο καθένας να χάσει τη ζωή του για να καταφέρει στο τέλος να την κερδίσει.”

  Σε μία άλλη συνομιλία, επαναδιαπραγματεύεται το ζήτημα και συνδυάζει τις θυσίες που απαιτεί η τέχνη με τη θυσία της θρησκευτικής αφοσίωσης. Πάνω σε ένα συναίσθημα που ανακαλεί στη μνήμη το διαχρονικό αξίωμα της Simone Weil ότι “η προσοχή είναι η σπανιότερη και πιο αμιγής μορφή γενναιοδωρίας [και,] όταν φτάσει στον ύψιστο βαθμό, δεν διαφέρει από την ίδια την προσευχή” —  και τι άλλο μπορεί να είναι η τέχνη, εκτός από γενναιοδωρία ύψιστου βαθμού; — ο Kafka λέει στον Gustav:

  “Η προσευχή και η τέχνη είναι παθιασμένες πράξεις θέλησης. Ο δημιουργός επιθυμεί να υπερβεί και να ενισχύσει τις φυσιολογικές δυνατότητες της θέλησης. Η τέχνη, όπως και η προσευχή, είναι ένα χέρι που απλώνεται μέσα στο σκοτάδι,  αναζητώντας κάποιο ίχνος χάρης· η χάρη αυτή θα μεταμορφώσει το χέρι, θα του δώσει την ικανότητα να προσφέρει αγαθά και δώρα. Η προσευχή σημαίνει ότι κάποιος βουλιάζει σε ένα θαυμαστό ουράνιο τόξο που επεκτείνεται μεταξύ ζωής και θανάτου, για να κρυφτεί εντελώς μέσα του, να γίνει ένα μαζί του, για να κατορθώσει να μεταγγίσει την ατέρμονη ακτινοβολία του στην αδύναμη λίκνο της ίδιας της ανθρώπινης ύπαρξης”.

Μετάφραση – Απόδοση Λ.Τ.

share24.gr via brainpickings.org
Share:

Παρασκευή 29 Σεπτεμβρίου 2017

Η μουσική είναι η “ενανθρώπιση” του συναισθήματος

Όσο μεγαλώνουμε και αντιλαμβανόμαστε τη ζωή σαν θαύμα της δημιουργίας, τόσο κατάπληκτοι μένουμε όταν ανακαλύπτουμε “λεπτομέρειες” που άλλοτε δεν δίναμε σημασία. Και όταν αναπολούμε παλιές στιγμές, νιώθουμε πολλές φορές ότι ήρθε η στιγμή να αποδώσουμε σεβασμό και θαυμασμό στη ζωή, ως δώρο θεϊκό.

Μεγάλος στην ηλικία άρχισα να ασχολούμαι με την μελέτη τις μουσικής, όμως κάθε φορά που αγγίζω τα πλήκτρα του πιάνου νιώθω δέος προς τον ήχο που βγάζει, προς τη μελωδία που προσπαθώ να παίξω και προς τον συνθέτη. Δεν ξέρω πώς ακριβώς μαθαίνεις καλύτερα μουσική, ίσως τα μαθήματα σε ένα ωδείο να είναι το σωστό, άλλα νιώθω πως όσο περισσότερο ανακαλύπτεις τον εαυτό σου, τόσο περισσότερο μαθαίνεις για τη μουσική. Δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ πνευματικής ζωής και μουσικής! Και μάλιστα, ταυτίζονται με ένα θαυμάσιο τρόπο…

Η πρώτη αίσθηση που αποκτά το έμβρυο είναι η ακοή!… Ο πρώτος ήχος που ακούει είναι ο χτύπος της καρδιάς! Και η καρδιά είναι το μοναδικό όργανο που… παράγει ήχο!… Τυχαία; Δε νομίζω… Υπάρχει ο ήχος της καρδιάς μας, υπάρχει μια μουσική στα ενδόμυχα της ψυχής μας που δεν μάθαμε ακόμα να την ακούμε. Όλοι μας ακολουθούμε και ζούμε με ένα ρυθμό που καθορίζει την ύπαρξη μας!

Για μένα ο ήχος είναι η “ενανθρώπιση” του συναισθήματος. Ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε ως σάρκα και οστά, το άυλο της ύπαρξής μας. Όσο περισσότερο μας αρέσει μια μελωδία, τόσο καλύτερα νιώθουμε. Και όσο πιο πολύ νιώθεις, τόσο πιο πολύ χαίρεσαι για τη ζωή. Δυο πράγματα σου αποκαλύψανε την ομορφιά της ύπαρξης σου: όταν ερωτεύτηκες πρώτη φορά και ο “ήχος” της καρδιάς σου όταν ενώθηκε με την εναρμόνια μουσική του σύμπαντος! Το κελάηδισμα των πουλιών, το κύμα της θάλασσας, ο αέρας που χαϊδεύει τα φύλα κτλ.

Βασικός κανόνας για τη μουσική είναι να μάθεις πρώτα να ακούς. Το ίδιο και στην πνευματική ζωή, πρώτα ακούς, μετά προσπαθείς να εφαρμόσεις και μετά καλυτερεύεις. Όσο περισσότερο ακούς, τόσο περισσότερο μπαίνεις στο νόημα της μουσικής. Ακριβώς το ίδιο και στην πνευματική εξέλιξη, όσο περισσότερο ακούς τον εαυτό σου, τόσο περισσότερο θα τον μάθεις και θα μάθεις και τους άλλους.

Η μελέτη της μουσικής μοιάζει πολύ με την προσευχή… Χρειάζεσαι αφοσίωση, συγκέντρωση, υπομονή και επιμονή, άσκηση και επανάληψη. Ακριβώς τα ίδια δεν χρειάζεσαι και στην εξέλιξη της πνευματικής κατάστασης; Αρχίζοντας δειλά – δειλά να μελετάς, θα ανακαλύψεις μέσω του ήχου την αλήθειά σου. Αυτά που δεν μπορούσες να τα πεις, τώρα γίνανε τραγούδι, αυτά που δεν μπορούσες να τα δεις, τώρα τ’ακούς και συγκινείσαι… Όλα απλοποιούνται, όλα ομορφαίνουν, όλα συγκινούν και ταυτόχρονα θεραπεύουν!

Το πεντάγραμμο δεν μοιάζει με καρδιογράφημα; Δεν μπορείς να γράφεις μελωδία χρησιμοποιώντας μόνο μία νότα, θα ήταν μια ίσια γραμμή. Το ίδιο και το καρδιογράφημα, εάν είναι μια ίσια γραμμή σημαίνει θάνατος. Ο συνδυασμός των φθόγγων σε μια κλίμακα και η αρμονία μεταξύ τους δημιουργεί τη μελωδία. Στη ζωή πως είναι; Κοίτα πίσω λίγο και θα διαπιστώσεις πως τα γεγονότα και τα πρόσωπα που συνάντησες, έκαναν την καρδούλα σου να χτυπήσει με ψηλό καρδιακό παλμό ή με χαμηλό καρδιακό παλμό, σαν ένα τραγούδι που τις περισσότερες φορές αντηχούσε σε κάθε κύτταρο του σώματός σου.

Και κάτι τελευταίο… Η Σονάτα για πιάνο Νο.27 σε Μι ελάσσονα του Μπετόβεν γράφτηκε το καλοκαίρι του 1814 αφιερωμένη στον πρίγκιπα Μόριτς φον Λιχνόβσκι. Μια εξαιρετική όμορφη σύνθεση, μια από τις πιο ξεχωριστές του Μπετόβεν που αποτελείται από δύο μέρη: “Mit Lebhaftigkeit und durchaus mit Empfindung und Ausdruck» – 3/4 σε Μι ελάσσονα και “Nicht zu geschwind und sehr singbar vorgetragen” – 2/4 σε Μι μείζονα (μία τυπική εκτέλεση της σονάτας διαρκεί περίπου 14 λεπτά). Σε αυτά τα 14 λεπτά, ο συνθέτης με τον ιδιοφυέστατο τρόπο του “εξηγεί” στον πρίγκιπα (τότε ερωτευμένος σφόδρα με μια απλή θνητή κινδυνεύοντας να χάσει την διαδοχή του στο θρόνο!) τι λέει η καρδιά του στο πρώτο μέρος και τι λέει η λογική του στο δεύτερο μέρος. Προσέξτε μόνο μια “τεχνική” λεπτομέρεια: το μέτρο στο πρώτο μέρος είναι 3/4, ενώ στο δεύτερο 2/4…

Επομένως, τίθεται η ερώτηση: να ακούς το νου σου ή τη καρδιά σου; Η καρδιά χρησιμοποιεί τις νότες αρμονικά, ενώ ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις νότες ως σκέτη πληροφορία. Στο μυαλό μας το φάλτσο μπορεί να φαίνεται λογικό, στην καρδιά μας όμως, το φάλτσο είναι δυσαρμονία που χαλάει τη στιγμή.

Ο Μπετόβεν εκμυστηρεύεται: “για μένα δεν υπάρχει ευτυχία που να έρχεται από τον έξω κόσμο… οφείλω να την δημιουργήσω εγώ ο ίδιος στην ψυχή μου”! Ας κάνουμε και εμείς το ίδιο ακολουθώντας την καρδιά μας και ζώντας αρμονικά. Ο νους ακολουθεί το συναίσθημα και όχι το συναίσθημα το νου. Υπάρχει ήδη μια μελωδία της καρδιά μας, απλώς χρειαζόμαστε και μια καλή εκτέλεση. Δεν νομίζετε;

π. Δανιήλ Σιλουανός

Εναλλακτική Δράση
Share:

Παρασκευή 15 Σεπτεμβρίου 2017

Αλγόριθμος μετατρέπει το όνομά σας σε μουσική μελωδία!

Τώρα μπορείτε ν’ ακούστε ένα πρελούδιο φτιαχμένο απ’ το όνομά σας.

Η μέθοδος που χρησιμοποιεί ο Kai Konishi – Dukes είναι ένας αλγόριθμος ο οποίος αποκρυπτογραφεί το μουσικό κείμενο που δημιουργούν τα γράμματα του ονόματός σας. Με απλά(;) μαθηματικά στο πρόγραμμα που ονόμασε Clarallel, ο ιδιοφυής μουσικός καταφέρνει να μετατρέψει όχι μόνο ένα όνομα αλλά και οποιαδήποτε άλλη λέξη τοποθετήσουμε σε ένα μικρό μουσικό ποίημα.

Αυτή είναι μια τέχνη που οι συνθέτες της Δύσης έχουν τιμήσει ιδιαιτέρως. Τότε που ακόμα ο έρωτας δημιουργούσε Τέχνη κι όχι greeklish μηνυματάκια στο inbox, ο Robert Schuman τίμησε τη σύζυγό του Clara μετατρέποντας το δικό της όνομα της σε μελωδία.

Εσάς, ποια είναι η μουσική του ονόματός σας;

Photo: Author/Depositphotos

 Εναλλακτική Δράση
Share:

Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2016

Τα φτερά της ψυχής

του Θεόδωρου Σταυρόπουλου*


«Ένα όνειρο με ακολουθούσε πάντοτε κατά την διάρκεια της ζωής μου: η μορφή του συχνά άλλαζε, όμως πάντοτε, με σχεδόν τα ίδια λόγια, άκουγα την παραίνεση ‘γράψε μουσική’», εξομολογείται ο Σωκράτης στο «Φαίδωνα». «Αυτό το όνειρο για μένα ήταν μια ενθάρρυνση να συνεχίσω ν’ ασχολούμαι με την μελέτη της φιλοσοφίας η οποία ανέκαθεν υπήρξε ο στόχος της ζωής μου, και αποτελεί ταυτόχρονα τον υψηλότερο, τον ευγενέστερο σκοπό της μουσικής».

Η σχέση της μουσικής με την πνευματική υπόσταση του ανθρώπου είναι τόσο στενή όσο εκείνη που υφίσταται ανάμεσα στο σώμα του και την τροφή που λαμβάνει. Ήδη από την αρχαιότητα τόσο οι σοφοί όσο και οι κοσμικοί άρχοντες αναγνώριζαν τον καταλυτικό ρόλο της μουσικής στο να εμψυχώνει και να εμπνέει τις πράξεις των ανθρώπων. Οι οπλίτες βάδιζαν με τον παιάνα του Αλαλάξιου Άρη ή του Ηρακλή στα χείλη τους για ν’ ατσαλώσουν τα νεύρα τους εν όψει της αιματοχυσίας και της βίας που τους περίμενε· το αργόσυρτο κι επαναλαμβανόμενο ψάλσιμο του ιεροφάντη πριν από τις θυσίες υπέβαλε τον πιστό με την υπνωτιστική του ιεροπρέπεια και κινούσε μέσα του ένα συναίσθημα δέους. Ακόμα και σήμερα η μουσική χρησιμοποιείται για τους ίδιους ακριβώς σκοπούς σε στρατιωτικές παρελάσεις, πολιτικές συναθροίσεις, θρησκευτικές τελετές, αθλητικά δρώμενα και ψυχαγωγικές παραστάσεις. Ίσως ο κυνισμός που η μοντέρνα εποχή έχει καλλιεργήσει μέσα μας, σε συνδυασμό με την αδιαμφισβήτητη κυριαρχία της εικόνας, μας κάνει να μην δίνουμε τόση σημασία στα ακουστικά ερεθίσματα.

Κάτι μέσα μας όμως, η ψυχή, σκιρτά ενστικτωδώς στους ψίθυρους μιας αρμονίας λες και ακούει παραγγέλματα στην μητρική του γλώσσα. Γιατί η μουσική δεν είναι τίποτα άλλο παρά η γλώσσα των συναισθημάτων. Μπορεί να έχει δομή, συντακτικό και αλφάβητο που απαρτίζεται από μαθηματικούς λόγους αλλά, στην εκφορά της, είναι ένα σύστημα που εκφράζει καταστάσεις ψυχής και αντί για λέξεις χρησιμοποιεί εικόνες οι οποίες γίνονται αντιληπτές περισσότερο από τα συναισθηματικά αισθητήρια του ανθρώπου παρά από το λογικό μέρος του μυαλού του. Ως εκ τούτου είναι μια γλώσσα πολύ πιο άμεση, πολύ πιο αποτελεσματική, παγκόσμια και περιεκτική απ’ οποιαδήποτε άλλη έχει εφεύρει ποτέ ο ανθρώπινος νους.

Ο Πλάτωνας, στην «Πολιτεία», δίνει ιδιαίτερη σημασία στην μουσική παιδεία των νέων της ιδανικής κοινωνίας που οραματίζεται. Θεωρεί μάλιστα ότι τα «φαύλα» τραγούδια εκμαυλίζουν τις ψυχές των ανθρώπων και πρέπει να απαγορευτούν όπως άλλες πρακτικές οι οποίες κρίνονται απ’ όλους ως επιβλαβείς για το σώμα.

Η αρχαία ιατρική, στην πιο ολιστική και μυστηριακή της έκφανση, χρησιμοποιούσε επίσης την μουσική ως μέσο ίασης του σώματος, αναγνωρίζοντας τον άρρηκτο δεσμό ανάμεσα στις δύο υποστάσεις του ανθρώπου – την πνευματική και την υλική: στα Ασκληπιεία εξασκούταν η λεγόμενη μέθοδος της εγκοίμησης, όπου ο πάσχων οδηγούνταν σε ένα είδος βαθιού, ιαματικού ύπνου μέσα από συγκεκριμένες μελωδίες και μουσικές αρμονίες οι οποίες στόχευαν να ερεθίσουν στην ψυχή του κέντρα τα οποία ήλεγχαν τις νοσούσες λειτουργίες του σώματός του.

Ακόμα και σήμερα η ψυχολογία μελετά την επίδραση της μουσικής στην συμπεριφορά των ανθρώπων – ειδικά επάνω στην εύπλαστη ψυχή των εφήβων. Όλοι μας, το δίχως άλλο, γνωρίζουμε το στερεοτυπικό χαρακτήρα του «οργισμένου νέου» που ακούει μουσική η οποία θυμίζει περισσότερο σαματά παρά οτιδήποτε άλλο λες για να προσαρμόσει τα ακούσματά του με την κατάσταση του ψυχικού του κόσμου. Όσο περισσότερο κανείς παρατηρεί τους χαρακτήρες των ανθρώπων γύρω του, τόσο περισσότερο θα είναι σε θέση να μαντέψει τα ακούσματά τους τα οποία, αναμφίβολα, έχουν συμβάλει στη σμίλευση του ψυχισμού τους.

Εάν θεωρήσουμε την ψυχή του ανθρώπου ως το προϊόν του αθροίσματος των βιωμάτων και των ερεθισμάτων που έχει δεχθεί, τότε θα ήταν απολύτως λογικό και αποδεκτό να πούμε ότι η επίδραση της μουσικής είναι ένα ακόμη βίωμα: μια εμπειρία η όποια ξετυλίγεται στον κόσμο των συναισθημάτων αλλά ο ίδιος ο άνθρωπος την προσλαμβάνει ως εξίσου σημαντική και αληθινή με τις εμπειρίες του στον κόσμο της χειροπιαστής ύλης. Σκεπτόμενοι υπό αυτό το πρίσμα, τί συναρπαστικά ενδεχόμενα ανοίγονται μπροστά μας! Η διάπλαση μιας υγιούς και δυνατής ψυχής, ικανής να ξεπεράσει όλες τις αντιξοότητες και τις φουρτούνες της ζωής όχι μόνο είναι στο χέρι μας αλλά βρίσκει αρωγό τον ατελείωτο και πολύμορφο ωκεανό μουσικής που μας περιβάλλει. Δεν έχουμε παρά να βουτήξουμε στα βάθη του, να βρούμε τις φτερούγες τις ψυχής μας και να αναδυθούμε, πετώντας προς τα ουράνια.

*Ο Θεόδωρος Σταυρόπουλος διδάσκει Εφαρμοσμένα Μαθηματικά στο Φυσικό Τμήμα του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Μουσικά Προάστια

Share:

Παρασκευή 3 Ιουνίου 2016

Η Εσωτερική διάσταση της μουσικής και η αρμονία της ζωής

Η τέχνη της μουσικής θεωρήθηκε ιδιαιτέρως θεία, επειδή είναι το ακριβές αντίγραφο του νόμου που λειτουργεί στο σύμπαν. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η μουσική είναι η γλώσσα της ομορφιάς του Ενός, το οποίον κάθε ψυχή αγαπάει.
Πολλοί την θεωρούν πηγή διασκέδασης, χόμπι ή μια τέχνη όμως για εκείνους που ακολουθούν την εσωτερική ατραπό, η μουσική υπερβαίνει όλες τις τέχνες γιατί μπορεί να εξυψώσει την ψυχή πάνω από τη μορφή. Η αληθινή χρήση της είναι να γίνει κανείς μουσικός στις σκέψεις, στα λόγια και στις πράξεις του.
Θα πρέπει να είμαστε ικανοί να προσφέρουμε την αρμονία την οποία ποθεί η ψυχή και την οποία επιθυμεί κάθε στιγμή…
Πολλούς αιώνες πριν η ΝΑΣΑ αποδείξει την ύπαρξη μουσικής στο Σύμπαν ο Πλάτωνας την ονόμαζε ως «ομορφιά του Σύμπαντος» κι έλεγε ότι «Η Μουσική είναι ένας ηθικός κανόνας. Δίνει ψυχή στο Σύμπαν, φτερά στη σκέψη, απογειώνει τη φαντασία, χαρίζει χαρά στη λύπη και ζωή στα πάντα».
Η μουσική για τους Πυθαγόρειους ήταν η εικόνα της ουράνιας αρμονίας. Η μουσική ήταν πάνω από όλα μαθηματικά γιατί οι αρμονικές σχέσεις των αριθμών μεταφέρονταν στους πλανήτες. Ο μεγάλος φιλόσοφος δίδασκε ότι οι πλανήτες καθώς περιστρέφονται  παράγουν διάφορους μουσικούς ήχους τους οποίους δεν ακούμε. Επίσης πίστευαν ότι όλη η ύλη προήλθε από μουσικές αποχρώσεις, ωστόσο ήταν σε ένα επίπεδο όπου κανείς δεν μπορούσε να ακούσει παρά μόνο ο πραγματικός Θεουργός.
Αν σταθούμε για λίγο στη γεωμετρική και μαθηματική πλευρά του θέματος θα παρατηρήσουμε ότι υπάρχουν πέντε συμμετρικά πολύεδρα. Ο Πλάτων έλεγε ότι αυτά τα πολύεδρα είναι οι βασικοί δομικοί κρίκοι, τα πλέον σημαντικά δομικά στοιχεία στην δημιουργία του σύμπαντος.
Ο Κέπλερ που μελέτησε τα έργα των αρχαίων Ελλήνων και ιδιαίτερα του Πλάτωνα παρατήρησε με τις έρευνές του ότι οι τροχιές των πλανητών, και φυσικά της Γης, σχηματίζουν την περιφέρεια συγκεκριμένων πολύεδρων.
Για παράδειγμα η τροχιά του Αρη σχηματίζει την περιφέρεια ενός τετράεδρου  που συμβολίζει το Πυρ. Η τροχιά του Διός σχηματίζει την περιφέρεια ενός κύβου που συμβολίζει τη γη. Η τροχιά της Αφροδίτης σχηματίζει την περιφέρεια ενός οκτάεδρου που συμβολίζει τον Αέρα, ενώ η τροχιά της Γης σχηματίζει την περιφέρεια ενός εικοσάεδρου που συμβολίζει το Νερό.
Και οι αποκαλύψεις δεν σταματούν εδώ.
Οι Πυθαγόρειοι ταύτιζαν τους πλανήτες με τις νότες της μουσικής ΝΤΟ, ΡΕ ΜΙ, ΦΑ, ΣΟΛ, ΛΑ, ΣΙ, ΝΤΟ, δηλαδή με τους νόμους της μουσικής. Κάτι που έχει επαληθευτεί και από σύγχρονους επιστήμονες, δηλαδή ότι οι συγκεκριμένες νότες αποδίδουν συγκεκριμένα γεωμετρικά σχήματα – στερεά.
Επίσης η φιλοσοφία της Τετρακτύος πρέσβευε ότι οι ήχοι των ουρανίων σωμάτων συνθέτουν μια κοσμική μουσική, γιατί οι αποστάσεις και οι ταχύτητες των πλανητών και των απλανών αστέρων διέπονται από αριθμητικούς λόγους που παράγουν και τη συμφωνία των ήχων. Οι συμφωνίες των ήχων παράγουν αρμονικό αποτέλεσμα και έχουν μορφή απλών αριθμητικών σχέσεων όπως μας διδάσκουν: 2/1 (οκτάβα), 3/2 (Πέμπτη), 4/3 (τέταρτη).
Επομένως για τους Πυθαγόρειους το μυστικό της μουσικής και της κοσμικής Αρμονίας κρύβεται στις σχέσεις των τεσσάρων πρώτων φυσικών αριθμών (1, 2, 3, 4).
Με τη θεωρία της αρμονίας των σφαιρών, που συνδυάζει την κοσμική αρμονία με τη μουσική αρμονία, ο μεγάλος φιλόσοφος επιχείρησε να εξηγήσει τη θέση και την κίνηση των πλανητών στον ουράνιο θόλο. Χρησιμοποιώντας μουσικούς όρους, δηλαδή τα μουσικά διαστήματα που ανέφερα πιο πάνω, καθόρισε υπό μορφή κλίμακας τις μεσοπλανητικές αποστάσεις.
Για τους Πυθαγόρειους η μουσική κλίμακα είναι ένα κοσμολογικό πρόβλημα και η αστρονομία η θεωρία της ουράνιας μουσικής.
Ο Βοήθιος (σημαντικός Ρωμαίος φιλόσοφος, θεολόγος και πολιτικός που έζησε στα τέλη του 5ου αιώνα) αντιστοιχούσε συγκεκριμένη μουσική νότα σε κάθε έναν από τους επτά πλανήτες καθώς και με τις ηλικίες του ανθρώπου όπως και με συγκεκριμένα φωνήεντα.
Ετσι:
Η Σελήνη αντιστοιχεί στην παιδική ηλικία, το φωνήεν Α και τη νότα ΛΑ
Ο Ερμής αντιστοιχεί στην παιδική ηλικία, το φωνήεν Ε και τη νότα ΣΟΛ
Η Αφροδίτη αντιστοιχεί στην νεότητα, στο φωνήεν Η και στη νότα ΦΑ
Ο Ηλιος αντιστοιχεί στην ενηλικίωση, στο φωνήεν Ι και στη νότα ΜΙ
Ο Αρης αντιστοιχεί στην Πλήρη Ισχύ, στο φωνήεν Ο και στη νότα ΡΕ
Ο Δίας αντιστοιχεί στην Ωριμότητα, στο φωνήεν Υ και στη νότα ΝΤΟ, ενώ
Ο Κρόνος αντιστοιχεί στα γηρατεία, στο φωνήεν Ω και στη νότα ΣΙ.
Δικαιολογημένα λοιπόν η τέχνη της Μουσικής δεν μπορεί να είναι τίποτε άλλο παρά μια ανώτερη εσωτερική έκφραση. Γίνεται λοιπόν ένα είδος καθολικής γλώσσας, η οποία έχει τη δυνατότητα να εξωτερικεύσει όλα όσα συντελούνται στον εσωτερικό κόσμο κάθε έλλογου όντος. Οι αρχαίοι θεωρούσαν ότι ήταν η μόνη τέχνη η οποία μπορούσε να επηρεάσει θνητούς και Θεούς. Η συμβολική αναφορά του μύθου του Ορφέα, ο οποίος με τη μουσική κατόρθωσε να περάσει τα σύνορα του Αδη, δείχνει τη δύναμη της Τέχνης των Ήχων αλλά και τη φύση της στην τέρψη των αισθήσεων, στην εσωτερική μεταμόρφωση του ατόμου.
Ο γερμανός φιλόσοφος, θεολόγος και ποιητής Γιόχαν Χέρντερέλεγε πως «η μουσική αποκαλύπτει σχέσεις προς τα σύμπαντα, τον κύκλο του Όντος, μας κάνει να αισθανόμαστε τις κινήσεις και τις δονήσεις του παγκόσμιου πνεύματος, του Σύμπαντος».
Πράγματι, όταν  δημιουργούμε ή ακούμε μουσική γινόμαστε εν δυνάμει μάρτυρες της δημιουργίας του κόσμου. Γιατί ο ήχος έχει γεννηθεί από το άπειρο δυναμικό του κενού.Και ξαφνικά τι γίνεται; Εξαφανίζεται! Πού πάει; Επιστρέφειπίσω στο κενό της σιωπής, στο μη-Ον. Μπορεί να διαρκεί γιαμια στιγμή στη μνήμη όπως η φευγαλέα παρουσία του αγγίζειτη φευγαλέα παρουσία των ήχων που ακολουθούν, αλλάπάντα η σιωπή είναι αυτή που προηγείται και πάντα σε σιωπήθα τελειώνει.
Κάθε κίνηση που ξεπηδά από αυτή την Απόλυτη σιωπηλή Ζωή είναι μια δόνηση και ένας δημιουργός δονήσεων. Όπως η κίνηση προκαλεί κίνηση έτσι και η σιωπηλή ζωή γίνεται ενεργός σε ένα ορισμένο μέρος και δημιουργεί κάθε στιγμή όλο και περισσότερες δονήσεις που ευθύνονται για τα διάφορα πεδία ύπαρξης. Αυτά τα πεδία φανταζόμαστε ότι διαφέρουν μεταξύ τους αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι χωριστά το ένα από το άλλο.
Το ορυκτό, το φυτικό το ζωικό και το ανθρώπινο βασίλειο είναι βαθμιαίες αλλαγές δονήσεων, που διαφέρουν μεταξύ τους σε βαρύτητα, πλάτος, μήκος, χρώμα, επίδραση, ήχο και ρυθμό.
Ο άνθρωπος όχι μόνο σχηματίζεται από δονήσεις αλλά ζει και κινείται μέσα σε αυτές. Οι διάφορες διαθέσεις του, οι τάσεις, οι ασχολίες, οι επιτυχίες και οι αποτυχίες του καθώς και όλες οι συνθήκες της ζωής του εξαρτώνται από ορισμένη δράση δονήσεων, είτε αυτές είναι σκέψεις, συναισθήματα ή αισθήματα.
Υπάρχουν δύο όψεις της δόνησης: λεπτή και χονδροειδής.
Μερικές γίνονται αντιληπτές από την ψυχή, άλλες από το νου, και μερικές από τα μάτια. Εκείνα που αντιλαμβάνεται η ψυχή είναι οι δονήσεις των αισθημάτων, εκείνα που αντιλαμβάνεται ο νους είναι οι δονήσεις των σκέψεων, ενώ εκείνα που βλέπει το μάτι  είναι οι δονήσεις που έχουν στερεοποιηθεί από την αιθερική τους κατάσταση και αποτελούν τα στοιχεία αιθέρα, αέρα, πυρ, νερό και γη, ενώ οι πιο λεπτές δονήσεις είναι ασύλληπτες ακόμη και από την ψυχή.
Αν δεν υπήρχε δόνηση οι πολύτιμοι λίθοι δεν θα μας έδειχναν το χρώμα και τη λάμψη τους, τα δέντρα δεν θα αναπτύσσονταν δεν θα υπήρχαν λουλούδια και καρποί.  Οι δονήσεις μπορούν να κατανοηθούν σαν αιτία και αποτέλεσμα. Το αν ένα πράγμα είναι ορατό ή ακουστό, αντιληπτό ή ασύλληπτο, εξαρτάται από την ταχύτητα των δονήσεων. Το καθετί έχει τον ήχο και τη μορφή του.
Ακόμη και τα πράγματα που δεν μπορούμε να αντιληφθούμε. Αυτό που ονομάζουμε ζωή και θάνατο είναι στην ουσία διαφορετικοί ρυθμοί δονήσεων. Για παράδειγμα όταν ένας καρπός σαπίσει, όταν ένα λουλούδι μαραθεί υφίσταται μια αλλαγή στις δονήσεις του. Αν προσπαθήσουμε να δούμε τη ζωή μέσα από αυτή τη σκοπιά, ίσως συνειδητοποιήσουμε ότι η γέννηση και ο θάνατος είναι μόνο δικές μας ιδέες για τη ζωή, ότι δεν υπάρχει θάνατος και ότι τα πάντα είναι ζώντα γιατί η διαφορά στις δονήσεις νεκρών και ζώντων σωμάτων είναι η διαφορά του ρυθμού των δονήσεων.
Ο νόμος του ρυθμού κρύβεται πίσω από τη φύση. Η ανατολή και η δύση του Ήλιου, η αύξηση και η μείωση της σελήνης, η ρυθμική αλλαγή της πλημμύριδας στη θάλασσα και οι αλλαγές των εποχών δείχνουν έναν ρυθμό. Για ποιο λόγο άραγε η μουσική που τονίζει το ρυθμό μας δημιουργεί  την επιθυμία για χορό;
Το μωρό ηρεμεί όταν η μητέρα του το κτυπά  απαλά στην πλάτη, γιατί ενστικτωδώς δίνει ένα ρυθμό στο σώμα του.
Ένα άτομο είναι ρυθμικό και η επιρροή του είναι ηρεμιστική, άλλο είναι άρρυθμο και μας αναστατώνει. Γιατί ο ρυθμός να έχει τέτοια επίδραση πάνω μας; Γιατί οι ίδιοι είμαστε ρυθμός. Ο κτύπος της καρδιάς, ο σφυγμός, η κυκλοφορία του αίματος είναι ρυθμική. Όταν ο ρυθμός αυτός παρεμποδίζεται προκύπτει αταξία, ασθένεια, ενόχληση, απελπισία.
Ο νόμος του ρυθμού μπορεί να θεωρηθεί ότι κυβερνά τέσσερις τομείς στον άνθρωπο:
Α) τον ορθό ή λαθεμένο ρυθμό στο αίσθημα,
Β) τον ορθό ή λαθεμένο ρυθμό στη σκέψη,
Γ) τον ορθό ή λαθεμένο ρυθμό στην ομιλία, και
Δ) τον ορθό ή λαθεμένο ρυθμό στη δράση.
Για παράδειγμα, αν το σώμα χάσει το ρυθμό του, κάτι πάει στραβά στο νου, αν ο νους χάσει το ρυθμό του το σώμα μπερδεύεται, αν η καρδιά χάσει το ρυθμό της ο νους ταράζεται, και αν ο ρυθμός της ψυχής χαθεί τότε όλα πηγαίνουν στραβά.
Επιστημονικές έρευνες που έγιναν πρόσφατα στο νοσοκομείο Piedmont στην  Ατλάντα, απέδειξαν ότι νεογέννητα – κυρίως πρόωρα – που εκτίθενται σε μουσική ακρόαση ειδικά επεξεργασμένων ενδομήτριων ήχων και σε νανουρίσματα με την φωνή της μητέρας, κερδίζουν πολύ γρηγορότερα βάρος και εξέρχονται από τη μονάδα εντατικής θεραπείας νεογνών ταχύτερα σε σχέση με νεογνά που δεν έχουν εκτεθεί σε μουσική.
Ακόμη, έδειξαν ότι η ακρόαση της Κ.448 σονάτας για πιάνο του W.A. Mozart μπορεί να βελτιώνει την ικανότητα επίλυσης περίπλοκων μαθηματικών προβλημάτων. Η ίδια σονάτα επίσης χρησιμοποιήθηκε σαν φάρμακο για την καταστολή κρίσεων σε επιληπτικούς ασθενείς.
Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα επιστημονικά δεδομένα η μουσική επηρεάζει:
τον καρδιακό ρυθμό και το σφυγμό, το ρυθμό της αναπνοής, την αρτηριακή πίεση, τον όγκο του αίματος, τη θερμοκρασία του δέρματος, τη γαστρική κίνηση, τα ανακλαστικά της κόρης του ματιού, την οξυγόνωση του αίματος, τις ορμόνες, την αντιμετώπιση του στρες, του άγχους, του πόνου, των συνεπειών των εγκεφαλικών επεισοδίων, του καρκίνου και της κατάθλιψης.
Μετά από σύγχρονες έρευνες νευροεπιστημόνων γνωρίζουμε ότι:
1) υπάρχει ένας ξεχωριστός μηχανισμός στον εγκέφαλο ο οποίος διαχωρίζει τη μουσική από άλλους ήχους συμπεριλαμβανομένης της γλώσσας.
2) ότι παρόλο που το δεξί είναι το κυρίαρχο ημισφαίριο της μουσικής η επεξεργασία των διαφόρων μουσικών στοιχείων πραγματοποιούνται ξεχωριστά στον εγκέφαλο.
3) ότι ο άνθρωπος διατηρεί την ικανότητά του να αισθάνεται και να απολαμβάνει τη μουσική πέρα από τις όποιες εγκεφαλικές βλάβες και
4) ότι η μουσική, εκτός από τέχνη των ήχων, αποτελεί πολύπλοκη εκδήλωση της συμπεριφοράς όχι μόνο του ανθρώπου.
Για παράδειγμα, ο Χανς Τζένυ (Ελβετός) πειραματίστηκε με διάφορους ήχους και μουσικές και μελέτησε την επίδρασή τους σε ρινίσματα σιδήρου και σε υδράργυρο. Το πλήθος σχημάτων έδειξε, ότι ο ήχος είναι ο κρυμμένος δημιουργικός παράγων πίσω από τον κόσμο των ορατών μορφών. Οι δονήσεις, οι συχνότητες, η περιοδικότητα και τα ρυθμικά μοτίβα ίσως είναι η γενεσιουργός αιτία της ύλης, αποτελώντας ταυτόχρονα μια γιγάντια μουσική ορχήστρα ηχοχρωμάτων, που αέναα εκτελεί ένα μουσικό έργο εν αγνοία μας.
Ετσι λοιπόν όταν η φιλοσοφία, η επιστήμη, ο μυστικισμός αγγίζουν την κορυφή της γνώσης τους όλα συμφωνούν σε ένα σημείο και αυτό είναι η κίνηση, είναι ο κραδασμός, είναι η δόνηση.
Αυτή η κίνηση έχει δύο όψεις γιατί έχουμε αναπτύξει δύο βασικές ιδιότητες: την όραση και την ακοή. Η όψη που απευθύνεται στην ακοή μας είναι αυτή που ονομάζουμε ήχο, ενώ η άλλη που απευθύνεται στην όραση την αποκαλούμε φως ή χρώμα. Το αποτέλεσμα της σχέσης των ήχων, της σχέσης των χρωμάτων και της σχέσης ήχου και χρώματος είναι η αρμονία.
Καθώς αναπτύσσεται κανείς πνευματικά μέσα στη ζωή αλλάζουν οι προτιμήσεις του για τα χρώματα. Σε κάποιους αρέσουν τα έντονα χρώματα ενώ σε άλλους τα απαλά. Ο λόγος είναι ότι τα έντονα χρώματα έχουν έντονες δονήσεις ενώ τα απαλά έχουν απαλές αρμονικές δονήσεις. Οπότε ανάλογα με τη συναισθηματική κατάσταση προτιμά διαφορετικά χρώματα.
Ετσι:
Το κόκκινο αντιστοιχεί στη νότα ΝΤΟ
Το πορτοκαλί στη νότα ΡΕ
Το κίτρινο στη νότα ΜΙ
Το πράσινο στη νότα ΦΑ
Το μπλε στη νότα ΣΟΛ
Το ίντιγκο στη νότα ΛΑ
Το βιολετί στη νότα ΣΙ και
Το σκούρο κόκκινο πάλι στη νότα ΝΤΟ
Το ίδιο ισχύει και για τον ήχο. Κάθε άτομο έχει τη δική του νότα και έναν ήχο που συγγενεύει με την δική του ιδιαίτερη εξέλιξη. Για άλλη μια φορά έρχεται η φιλοσοφία των Πυθαγόρειων να μας πει πως «Όλα τα όντα τραγουδούν τον Δημιουργό. Ο άνθρωπος όμως αδυνατεί να ακούσει αυτές τις θείες μελωδίες επειδή η ψυχή του είναι εγκλωβισμένη στην ψευδαίσθηση της ύλης. Οταν λοιπόν η ανθρώπινη ψυχή ξανακερδίσει την πραγματική της υπόσταση τότε όχι μόνο θα ακούει την ουράνια χορωδία αλλά θα συμμετέχει και η ίδια στην δοξολογία του Αιώνιου Θεού γιατί η Αρμονία αναγνωρίζει την Αρμονία».
Αντίστοιχα σε χιλιάδες χρόνια αργότερα ένας Σούφι ποιητής και φιλόσοφος (Ιναγιάτ Χαν) αναφέρει σε βιβλίο του:«Η καρδιά ενός ανθρώπου από τη στιγμή που θα διευρυνθεί γίνεται πιο μεγάλη από όλους τους ουρανούς. Δεν είναι πόσο γνωστό πόσο μακρινό είναι το τέρμα, αλλά μια μουσική από μακριά φθάνει στα αυτιά μου. Η μουσική των σφαιρών μοιάζει με τον φάρο στο λιμάνι που φαίνεται από τη θάλασσα και ο οποίος μου δείχνει ότι πλησιάζω στον προορισμό μου.
Τι είδους μουσική θα μπορούσε να ήταν αυτή; Αν δεν υπήρχε αρμονία στην ουσία της ζωής, η ζωή δεν θα μπορούσε να δημιουργήσει αρμονία σε αυτό τον κόσμο της ποικιλίας. Επομένως η μουσική των σφαιρών είναι η μουσική που αποτελεί την πηγή της δημιουργίας, η μουσική που γίνεται ακουστή όταν ταξιδεύουμε προς το σκοπό όλης της δημιουργίας. Και αυτή την ακούν και την απολαμβάνουν εκείνοι που αγγίζουν τα ίδια τα βάθη της ζωής τους. Γιατί εκείνο που υπήρχε πριν από την δημιουργία ήταν η Τέλεια Ύπαρξη.
Το πνεύμα της έννοιας της τελειότητας που βρίσκεται πέρα από λόγια. Είναι η τελειότητα του κάλλους, της σοφίας, της δύναμης, η τελειότητας της αγάπης και της γαλήνης. Αλλά εκεί που υπάρχουν μάτια πρέπει να υπάρχει και ένα αντικείμενο να το δουν, να το θαυμάσουν, έτσι εκπληρώνεται ο σκοπός των ματιών.
Εκεί όπου υπάρχουν αυτιά, πρέπει να υπάρχει ένας ήχος για να ακουστεί προκειμένου να απολαύσουν την ομορφιά, εκεί βρίσκεται η τελείωση των αυτιών. Έτσι η Τέλεια Ύπαρξη ήταν αναγκαία προκειμένου να αντιληφθεί την ίδια της την τελειότητα, να δημιουργήσει μια περιορισμένη τελειότητα της δικής της Ύπαρξης και έτσι χωρίστηκε σε τρεις όψεις. Αυτή η ιδέα κρύβεται πίσω από την Τριάδα. Ο θεατής, η θέαση και το θέαμα».
Ο ίδιος φιλόσοφος συνεχίζει: «Η μουσική μας βοηθά να εκπαιδευθούμε στην αρμονία. Όταν ακούμε τη μουσική που μας αρέσει, μας συντονίζει σε αρμονία με τη ζωή. Εκείνο που στερεί τον άνθρωπο από όλη την ομορφιά γύρω του είναι η βαρύτητα του σώματος ή η βαρύτητα της καρδιάς. Έλκεται προς τη γη και καθετί γίνεται περιορισμένο.
Μόνο όταν διώξει αυτή τη βαρύτητα γίνεται ανάλαφρος και αποκτά όλες τις καλές τάσεις όπως ευγένεια, ανεκτικότητα, μεγαλοψυχία, αγάπη και εκτίμηση. Η ζωή είναι όπως ο ωκεανός. Όταν δεν υπάρχει εκτίμηση, δεν υπάρχει δεκτικότητα, ο άνθρωπος βυθίζεται σαν ένα κομμάτι σίδερο ή μια πέτρα στο βυθό της θάλασσας.
Δεν μπορεί να επιπλεύσει όπως η βάρκα, που είναι κοίλη και δεκτική.  Τα δύσκολα στην πνευματική ατραπό είναι πάντα εκείνα που έρχονται από τον εαυτό μας. Αυτός που μαθαίνει να βαδίζει την πνευματική ατραπό, πρέπει να γίνει σαν ένα άδειο κύπελλο, προκειμένου ο οίνος της μουσικής και της αρμονίας να χυθεί μέσα στην καρδιά του».
Εργασία Σίσης Γαλανοπούλου
Βιβλιογραφία
Ο Μυστικισμός του Ήχου,
Η εσωτερική διάσταση της Μουσικής,
Η θεραπευτική δύναμη του ήχου,
Το μικρό βιβλίο της θεωρίας των χορδών,
Ο Πυθαγόρας και η μυστική διδασκαλία του Πυθαγορισμό
theosophy-ult.blogspot.gr
treloskalogeros.blogspot.gr


awakengr
Share:

Σάββατο 12 Μαρτίου 2016

Οι δημιουργικές θεραπευτικές δυνάμεις του ήχου και της μουσικής

Ο ήχος και η μουσική, ανάλογα με τη χρήση που γίνεται από τους δημιουργούς και τους χρήστες τους, έχουν τη δυνατότητα:
α) Να θεραπεύσουν την ψυχή
β) Να “μετακινήσουν” ταξιθετικά την ύλη
γ) Να “διαμορφώσουν”, κατά περίπτωση (θετικά ή αρνητικά) την ανθρώπινη συμπεριφορά
δ) Να μεταμορφώσουν σε ορατή ύλη με μορφή την ενέργεια
ε) Να καθοδηγήσουν την συναισθηματική κατάσταση του ανθρώπου
στ) Να ελέγξουν την ανθρώπινη συνείδηση
Ο ήχος και η φωνή επικοινωνώντας άμεσα με τις υποσυνείδητες περιοχές του νου, θεωρείται ως το αρχαιότερο μέσο θεραπείας. Σήμερα είναι πλέον αποδεκτή η θεραπευτική δύναμη του ήχου. Από παλιά ιερείς, θεραπευτές, φιλόσοφοι και μουσικοί πίστευαν, ότι η δύναμη του ήχου και γενικά της μουσικής μπορεί να φέρει σε αρμονία σώμα και νου του ανθρώπου. Ο ήχος έχει πρόσβαση στις βαθύτερες καταστάσεις της συνείδησης.
Ερεθίσματα:
Τα εγκεφαλικά κύματα μπορούν να επηρεάσουν ταυτόχρονα τις διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου, μεταβάλλοντας ανάλογα την εγκεφαλική δραστηριότητα. Ένα εξωτερικό ερέθισμα με μια συγκεκριμένη συχνότητα μπορεί να συντονίσει τον εγκέφαλο, παρασύροντάς τον από την κατάσταση που βρίσκεται ήδη σε μια άλλη.
Ένα άτομο που είναι σε στάδιο επαγρύπνησης (κατάσταση Βήτα), αν δεχτεί ένα ερέθισμα από μια συχνότητα 10 Hz (κατάσταση Άλφα) για κάποιο χρονικό διάστημα, τότε η συχνότητα του εγκεφάλου μπορεί να αλλάξει προς το εφαρμοζόμενο ερέθισμα, με αποτέλεσμα να βρεθεί σε στάδιο χαλάρωσης. Όταν η κατάσταση του εγκεφάλου είναι πλησιέστερη προς αυτό το ερέθισμα, τότε η συχνότητα συντονισμού είναι πιο αποτελεσματική.
Οι εγκεφαλικές συχνότητες έχουν εξεταστεί και χαρτογραφήθηκαν, ώστε να μπορεί να αναγνωριστεί αμέσως η εκάστοτε εγκεφαλική μας κατάσταση. Μέσα από αυτή τη μελέτη και εφαρμογή τους ανακαλύπτουμε όλο και περισσότερα στοιχεία, που αφορούν στις καταστάσεις του εγκεφάλου. Έτσι συμβάλλουμε στη διανοητική ανάπτυξη και επαγρύπνηση της συνείδησης. Με τις συχνότητες αυτές δηλαδή μπορούμε να κουρδίσουμε ή καλύτερα να συντονίσουμε τον εγκέφαλο.
Πώς επηρεάζεται νους – σώμα:
Με δυο τρόπους μπορούμε να επηρεάσουμε τον νου και το σώμα:
α) Χρησιμοποιώντας ηχητικές δονήσεις συχνοτήτων θεραπεύουμε με φυσικό συντονισμό το σώμα.
β) Μεταβάλλοντας τις καταστάσεις της συνείδησης με συμπαθητικό συντονισμό των συχνοτήτων του εγκεφάλου.
Ο εγκέφαλος ως ηλεκτροχημικό όργανο έχοντας μοναδικό μέγεθος, πυκνότητα και μάζα, παράγει κύματα από τις διεγέρσεις των ηλεκτρικών δραστηριοτήτων, που λαμβάνουν χώρα (ή διαδραματίζονται) σε όλο το νευρικό του σύστημα.
Κάθε μία από τις αμέτρητες ηλεκτροχημικές αλλαγές των νευρικών κυττάρων δημιουργεί ένα μικρό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο με συχνότητα μεταξύ 0,5 και 40 Hz (=ταλαντώσεις ανά δευτερόλεπτο: c/sec = Χερτζ). Η ενέργεια αυτή, αν και είναι πολύ περιορισμένη, εμφανίζεται με συγκεκριμένους τρόπους, που είναι χαρακτηριστικοί του ανθρώπινου εγκεφάλου. Η ηλεκτρική αυτή δραστηριότητα εμφανίζεται με την μορφή εγκεφαλικών κυμάτων, οι τύποι των οποίων καθορίζονται από τις συχνότητες παλμού τους, χαρακτηρίζοντας την αντίστοιχη κατάσταση του εγκεφάλου.
Η Νευροφυσιολογία αναγνωρίζει τέσσερις τύπους εγκεφαλικών κυμάτων. Τα εγκεφαλικά κύματα δηλ., που παράγονται ανάλογα με την ψυχοσωματική κατάσταση, στην οποία βρίσκεται ο κάθε άνθρωπος (κατάσταση ύπνου, διαλογισμού, χαλάρωσης, νοητικής διέγερσης, επικέντρωσης της προσοχής στον έξω κόσμο, κλπ.), διακρίνονται σε 4 κύριες κατηγορίες, που είναι:
Τα Κύματα Βήτα (40-13Hz) για αυξημένη συγκέντρωση και επαγρύπνηση. Τα Κύματα Άλφα (13-7Hz) για περισυλλογή και χαλαρή επαγρύπνηση.Τα Κύματα Θήτα (7-4Hz) για βαθιά χαλάρωση και Τα Κύματα Δέλτα (4-0,1Hz) για βαθύ ύπνο.
Η υψηλή συγκέντρωση Βήτα κυμάτων έχει σχέση με την αυξανόμενη παραγωγή των ορμονών του Στρες (στρεσογόνων παραγόντων). Στις καλύτερες στιγμές δημιουργικότητας εμφανίζονται στην πλειοψηφία τους κύματα Θήτα. Αυτό συνήθως συμβαίνει όταν βρισκόμαστε σε βαθιά χαλάρωση και λίγο πριν τον ύπνο. Έτσι εξηγείται, γιατί παρουσιάζονται οι μεγάλες ιδέες μας κατά τη διάρκεια αυτής της διεργασίας. Θα λέγαμε λοιπόν, ότι ο χρόνος που αφιερώνεται σ’ αυτή την περίοδο της εγκεφαλικής μας κατάστασης δεν σπαταλιέται, αλλά ξοδεύεται δημιουργικά.
Η δύναμη του ήχου:
Μουσικά κείμενα, που ανάγονται στην 3η π.χ. χιλιετία χρησιμοποιούνταν από Σουμέριους ιερείς σε διάφορες θρησκευτικές τελετές. Ανάλογη χρήση της μουσικής γίνονταν στην αρχαία Αίγυπτο και Κίνα. Στην Αίγυπτο οι ιερείς έψελναν ύμνους προς τους θεούς χρησιμοποιώντας επτά φωνήεντα, που επαναλάμβαναν αλληλοδιάδοχα. Η ευχάριστη ευφωνία του ήχου των γραμμάτων αυτών αντικαθιστούσε τη φλογέρα και την κιθάρα.
Οι απεριόριστες χρήσεις της δύναμης του ήχου ήταν αρκετά γνωστές στους αρχαίους Έλληνες. Ευρύτατα διαδεδομένη ήταν η χρήση επωδών, που θεωρούνταν ιαματικά άσματα ή λόγια, που αποδίδονταν στον Ασκληπιό. Μ’ αυτά πίστευαν, ότι θεραπεύονταν τραύματα και κάθε νόσος. Η ελληνική Μυθολογία και Ιστορία είναι γεμάτη από παραδείγματα ατόμων, που έκαναν χρήση των απόκρυφων δυνάμεων του ήχου.
Ο θεός Πάνας με την άγρια φωνή του τρομοκρατούσε τους εχθρούς του και τους έτρεπε σε φυγή (πανικός), ενώ με τη μουσική του αυλού του προσέλκυε τις νύμφες, που δεν μπορούσαν να αντισταθούν στο άκουσμα της μουσικής του. Με τη δύναμη της μουσικής του ο φιλόσοφος Εμπεδοκλής γαλήνεψε έναν εξαγριωμένο νέο, που ήταν έτοιμος να επιτεθεί στον συκοφάντη του πατέρα του. Ο Αμφίονας, γιος της Αντιόπης, γνώριζε την τέχνη εμψύχωσης των λίθων και μ’ αυτή τη γνώση που κατείχε, κατάφερε να οικοδομήσει τα τείχη των Θηβών.
Στο άκουσμα της λύρας και του τραγουδιού του οι πέτρες κινούνταν και τα δέντρα άφηναν τις ρίζες τους στο χώμα και παραδίνονταν στους ξυλουργούς. Οι κινούμενες πέτρες έμπαιναν σε τάξη με τον ήχο της λύρας και έτσι υψώθηκε το τείχος με τις επτά πύλες, γιατί η λύρα του είχε επτά χορδές. Μ’ αυτό τον τρόπο η Θήβα έγινε ισχυρή πόλη. Ο θεός Απόλλων με τη δύναμη των μελωδιών της λύρας του έχτισε τα τείχη της Τροίας.
Ο Ορφέας με τη μουσική του μάγευε θεούς και ανθρώπους. Οι ορφικοί ύμνοι με τη σωστή χρήση και εκφορά τους μπορεί να επιταχύνουν τους ρυθμούς της πνευματικoνοητικής εξέλιξης του χρήστη.
Ο Ορφέας ψέλνοντας με την συνοδεία ενός μουσικού οργάνου είχε την δύναμη να επιδρά στην συναισθηματική και νοητική σφαίρα των ανθρώπων εξαγνίζοντάς τις και βοηθώντας στην εξέλιξή τους. Χρησιμοποιώντας τη μελωδική φωνή του και επαναλαμβάνοντας τους ήχους μπορούσε να δημιουργήσει εικόνες στα μάτια των μαθητών του και να διευρύνει την αντίληψή τους για την πραγματικότητα.
Μ’ αυτό τον τρόπο τους οδηγούσε σε επαφή με ανώτερους κόσμους. Αυτή η συγκεκριμένη τεχνοτροπία χρησιμοποιήθηκε αργότερα στις τελετουργίες των Ελληνικών Μυστηρίων. Ακόμη πιο καθοριστική ήταν η συμβολή του Πυθαγόρα, τόσο στην εξέλιξη του ήχου, όσο και στη συστηματοποίηση της μαθηματικής βάσης της μουσικής κλίμακας. Ο Πυθαγόρας πίστευε ότι τα άστρα και οι πλανήτες παράγουν ήχους, που δεν γίνονται αντιληπτοί, λόγω ατέλειας του ανθρώπινου αυτιού. Μπορούν όμως και επηρεάζουν τον ψυχισμό του ανθρώπου.
Οι ήχοι, έλεγε, κάθε μιας από τις 7 σφαίρες παράγουν έναν κάποιο θόρυβο. Η πρώτη πραγματοποιεί τον πρώτο ήχο και σ’ αυτούς τους ήχους δόθηκαν τα ονόματα των φωνηέντων.
Οι αντιστοιχίες των επτά κύριων πλανητών σε σχέση με τους μουσικούς φθόγγους (νότες) είναι:
1) Ήλιος = Μι,2) Αφροδίτη = Φα,3) Ερμής = Σολ,4) Σελήνη = Λα,5) Κρόνος = Σι,6) Δίας = Ντο,7 Άρης = Ρε.
“Αν κάποιος σαν τον Πυθαγόρα, που άκουγε αυτή την αρμονία, είχε ελεύθερο το γήινο φορέα του και εξαγνισμένες τις αισθήσεις του και φωτεινό τον ουράνιο φορέα του, από αγαθή τύχη, ή λόγω χρηστής ζωής, ή μέσω κάποιας τελειοποίησης από τα ιερά λειτουργήματα, αυτός ο άνθρωπος θα αντιλαμβάνονταν αόρατα πράγματα και θα άκουγε ανήκουστα πράγματα σε άλλους”. (Αριστοτέλους: Περί Ουρανού).
Οι Πυθαγόρειοι πίστευαν, ότι η μουσική οδηγεί στην ενοποίηση σώματος και ψυχής και διαδραματίζει πολύ σημαντικό ρόλο στη ζωή τους. Κοιμόντουσαν ακούγοντας ένα είδος μουσικής, που τους βύθιζε σε βαθύ ύπνο και ξύπναγαν στο άκουσμα μιας μουσικής, που τους έδινε ενέργεια και ζωτικότητα. Όλες αυτές οι συνήθειες και πεποιθήσεις των αρχαίων Ελλήνων δείχνουν, ότι κατείχαν αρκετά σημαντικές γνώσεις γύρω από την επιστήμη της Ψυχοακουστικής.
Η μουσική, μαζί με το σιτάρι και τις μέλισσες, ήταν κατά την αρχαιότητα τα δώρα των “Θεών” στον άνθρωπο, στην προσπάθεια να τον βοηθήσουν στην εξέλιξή του. Λέγεται ότι είναι πιθανό τα κυκλώπεια κατασκευάσματα και οι πυραμίδες να χτίστηκαν με τη χρήση ηχητικών δονήσεων. Γεγονός πάντως είναι ότι αρκετοί αρχαίοι πολιτισμοί κατανόησαν τη φύση του ήχου και τη δύναμη της μουσικής, χρησιμοποιώντας τα ως μέσα θεραπείας, αυτό-βελτίωσης και σε θρησκευτικές τελετές.
Η γενεσιουργός αιτία των δομών της ύλης είναι η ΔΟΝΗΣΗ. Η μουσικοθεραπεία βασίζεται στην επιστήμη της Κυματικής, σύμφωνα με την οποία κάθε υγιές όργανο εκπέμπει μια συγκεκριμένη δόνηση και η μεταβολή της σημαίνει την εμφάνιση κάποιας ασθένειας. Πίσω από τη δημιουργία των δομών του ορατού κόσμου κρύβονται οι ηχητικές δονήσεις. Ο Πλωτίνος ταύτιζε τον ήχο με την δημιουργό ενέργεια.
Η Αλίκη Μπέιλη πίστευε ότι με τον τριπλό κοσμικό ήχο, που προσαρμόστηκε στα ανθρώπινα δεδομένα, έγινε δυνατή η δημιουργία. Η ίδια χώριζε τους ήχους σε εναρκτήριους, δηλ. αυτούς που παράγουν οποιαδήποτε εκδήλωση ή φαινόμενο και σε παρεμπίπτοντες, δηλ. αυτούς που παράγουν οι ίδιες οι μορφές κατά την διεργασία εξέλιξης.
Ο Ερνέστος Χλαντνί, (Γερμανός Φυσικός του 18ου αιώνα, που έθεσε τα θεμέλια για τη δημιουργία της επιστήμης της Κυματικής), κάνοντας πειράματα με την δράση των ήχων ενός βιολιού πάνω σε μικρή ποσότητα ψιλής άμμου, παρατήρησε ότι η συνεχής δόνηση του ίδιου μουσικού τόνου μπορούσε να δημιουργήσει συγκεκριμένα γεωμετρικά σχήματα στην επιφάνεια της άμμου, ενώ κάθε φορά που άλλαζε την ηχητική συχνότητα, μεταβάλλονταν και ο γεωμετρικός σχηματισμός.
Ο Χανς Τζένυ (Ελβετός) συνέχισε με πιο προηγμένο τεχνικό εξοπλισμό. Πειραματίστηκε με διάφορους ήχους και μουσικές και μελέτησε την επίδρασή τους σε ρινίσματα σιδήρου και σε υδράργυρο. Το πλήθος σχημάτων έδειξε, ότι ο ήχος είναι ο κρυμμένος δημιουργικός παράγων πίσω από τον κόσμο των ορατών μορφών. Οι δονήσεις, οι συχνότητες, η περιοδικότητα και τα ρυθμικά μοτίβα ίσως είναι η γενεσιουργός αιτία της ύλης, αποτελώντας ταυτόχρονα μια γιγάντια μουσική ορχήστρα ηχοχρωμάτων, που αέναα εκτελεί ένα μουσικό έργο εν αγνοία μας.
Τα ενεργειακά κέντρα του ανθρώπου αφυπνίζονται με την εκφορά επαναλαμβανόμενων λεκτικών φράσεων. Η αφύπνιση αυτή οδηγεί στην ανάπτυξη των ψυχικών δυνάμεων του ατόμου. Η σωστή χρήση τους μπορεί να βοηθήσει στην καλή υγεία του σώματος και την επιμήκυνση της ζωής για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα.
Από την αρχαιότητα είναι ευρύτατα διαδεδομένη η θεραπεία ασθενειών με τη χρήση επαναλαμβανόμενων ήχων. Πολλοί, που δεν βρήκαν λύση στο πρόβλημά τους με την συμβατική ιατρική μπορεί να βοηθηθούν με την ηχοθεραπευτική, αρκεί αυτή να ασκείται από πραγματικούς γνώστες των ιδιοτήτων του ήχου, γιατί η λανθασμένη χρήση της συγκεκριμένης τεχνικής από αμύητους μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση ασθενειών και άλλων προβλημάτων σε διάφορα όργανα του σώματος.
Καλή χρήση ήχου:
Χρήση καμπάνας σε χριστιανικές εκκλησίες και μοναστήρια: Οι δονήσεις της εξαγνίζουν την ατμόσφαιρα αποτρέποντας την παρουσία διάφορων αρνητικών δυνάμεων, που μπορεί να καταστρέψουν την ζωτική ενέργεια των ανθρώπων.
Κακή χρήση ήχου:
Η μέλαινα ηχολογία: Ο καθηγητής Γκαβρό κατασκεύασε μια παραλλαγή της σφυρίχτρας της γαλλικής αστυνομίας, μήκους 2 μέτρων. Ο τεχνικός που δοκίμασε να τη χρησιμοποιήσει πέθανε από ρήξη των εσωτερικών οργάνων του. Τα ίδια αποτελέσματα είχαν και άλλες ηχητικές συσκευές.
Ψιθυρίζεται, ότι σε κάποια σημεία της χώρας μας τοποθετήθηκαν ορισμένες συσκευές με σκοπό τον έλεγχο της συμπεριφοράς του λαού. Λένε ότι η απαγόρευση της διέλευσης μετά τη δύση του ήλιου στον Υμηττό, την Πάρνηθα και συνδέεται με μυστικά πειράματα χειραγώγησης του πλήθους, με τη χρήση παραγωγής ηχητικών συχνοτήτων.
Οι συσκευές αυτές παράγουν απόηχους κάτω από το όριο της συνειδητής ανθρώπινης ακουστότητας, επηρεάζοντας τις εγκεφαλικές λειτουργίες και αλλοιώνοντας την φύση των εγκεφαλικών κυμάτων.
Οι εκπεμπόμενες κατηγορίες ηχητικών κυμάτων των συσκευών αυτών κυμαίνονται σε πολύ χαμηλές συχνότητες, που έχουν μεγάλο μήκος κύματος, δηλ. μπορούν να διανύσουν μεγάλες αποστάσεις και συνεπώς να επηρεάσουν πολλά άτομα. Αν υπάρχει η αντίστοιχη τεχνολογία ίσως τα παραπάνω να είναι αληθινά. Στη διάρκεια της νύχτας οι γεννήτριες αυτές παράγουν συχνότητες, που οδηγούν τον ανθρώπινο εγκέφαλο σε παραγωγή κυμάτων Θήτα, δημιουργώντας αίσθημα κούρασης και διάθεση για ύπνο στους ανυποψίαστους πολίτες.
Στη διάρκεια της μέρας παράγουν παραπλήσιου τύπου υποηχητικές συχνότητες, που επιδρούν στη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου, βυθίζοντας το άτομο σε ημιληθαργική κατάσταση και ταυτόχρονα εμποδίζοντας την πνευματική αφύπνισή του. Έτσι οι άνθρωποι επικεντρώνουν την προσοχή τους στον κόσμο της ύλης, αδιαφορώντας για πνευματικής φύσης ζητήματα, ενώ δέχονται πιο εύκολα την πλύση εγκεφάλου, που ασκείται από την πλειοψηφία των μέσων μαζικής ενημέρωσης.
Ίσως γι’ αυτό πολλοί από τους συνανθρώπους μας σήμερα δείχνουν τάσεις ακραίου υλισμού και όλο το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται σε μάταιες και ασήμαντες ασχολίες, διευκολύνοντας έτσι τις κυβερνήσεις να επιτελούν ελεύθερα το “έργο” και τις μυστικές συνομωσίες τους, χωρίς ανησυχούν για το “υπνωτισμένο” πλήθος πολιτών. Μια άλλη φήμη λέει, ότι αρκετοί πολιτικοί, όταν μιλούν εκφέρουν τα λόγια τους με μια τεχνική βασισμένη σε επίδραση των ηχητικών κυμάτων, που προκαλεί την προσοχή του κοινού “υποβάλλοντας” απόψεις στο συλλογικό ασυνείδητο.
Έτσι αρκετοί δέχονται απόψεις και ψηφίζουν πολιτικούς χωρίς ιδιαίτερη σκέψη, νιώθοντας ότι πράττουν το σωστό για το ατομικό και συλλογικό συμφέρον. Στην ουσία όμως εξυπηρετούν ασυνείδητα και παρά τη θέλησή τους διάφορα σκοτεινά πολιτικά συμφέροντα και όχι μόνο αυτά.
Σχέση χρωμάτων με ηχητικές συχνότητες, (ήχους):
Οι άνθρωποι που μπορούν να δουν τις εικόνες και τα χρώματα, που προκύπτουν από τις ηχητικές δονήσεις αποκαλούνται συναισθητικοί. Όσοι έχουν το χάρισμα της ηχόρασης ανήκουν στην κατηγορά των συναισθητικών, δηλ. των ανθρώπων που κατέχουν αισθήσεις πέρα από τις γνωστές και χρησιμοποιούν ένα είδος δικτύου, που τις συνδυάζει όλες μεταξύ τους. Λόγω των “παράξενων” ιδιοτήτων του για χρόνια θεωρούνταν ασθενείς και όχι προνομιούχοι.
Ο ήχος παράγει χρώμα. Αναμιγνύοντας τις ηχοδονήσεις μπορεί να παραχθούν πανδαισίες χρωμάτων. Οι άνθρωποι που πάσχουν από αχρωματοψία, δεν μπορούν να ακούσουν τις νότες που σχετίζονται με τα ανάλογα χρώματα. Αυτοί που δεν μπορούν να ξεχωρίσουν το κόκκινο, δυσκολεύονται να ακούσουν την νότα Σολ, το πράσινο την νότα Ρε.
Ο Πλάτων πίστευε ότι τα δημιουργήματα των καλλιτεχνών δεν είναι στην ουσία δικά τους, αλλά δώρο των θεών. Το ίδιο και οι Βυζαντινοί καλλιτέχνες όταν σημειώνουν π.χ. το “δια χειρός Φωτίου του αναξίου”, δηλ. το έργο το δημιούργησε ο Θεός χρησιμοποιώντας τα δικά μου χέρια.
Η επίδραση του ήχου στη ζωή μας είναι πολυεπίπεδη και πολυποίκιλη. Ένα άρθρο δεν μπορεί να καλύψει πλήρως ένα τόσο πολύπλοκο και ευρύ θέμα. Μπορεί όμως να ωθήσει μερικούς σε περαιτέρω έρευνα και δημιουργική σκέψη, κάτι που θα είναι ένα ευχάριστο αποτέλεσμα. Μάταιος είναι ο λόγος, που δεν επιφέρει κανένα αποτέλεσμα.
Η δύναμη της μουσικής είναι γνωστή και την έχουμε νιώσει οι περισσότεροι. Η μουσική επηρεάζει την ψυχολογική μας διάθεση, μας χαλαρώνει, μας εμπνέει, μας εκνευρίζει, μας ταξιδεύει, μας θεραπεύει.
Η μουσικοθεραπεία είναι μια μορφή ψυχοθεραπείας, η οποία συγκαταλέγεται ανάμεσα στις άλλες μορφές θεραπείας μέσω της τέχνης. Μέσω της χρήσης της μουσικής και των μουσικών οργάνων στοχεύεται η επαναφορά, διατήρηση ή και βελτίωση της ψυχικής και φυσικής κατάστασης του ανθρώπου.
Τις ρίζες της μπορούμε να τις αναζητήσουμε στην αρχαία Ελλάδα, όταν οι πρόγονοί μας μελετούσαν την επίδραση των ήχων στον άνθρωπο, με πνεύμα επιστημονικό και ορθολογιστικό.
Μέσα από την γραπτή κληρονομιά που μας άφησαν οι αρχαίοι Έλληνες, όπως οι Πυθαγόρειοι και ο Αριστοτέλης, γίνεται φανερή η γνώση των θετικών επιδράσεων της μουσικής στον ψυχισμό του ανθρώπου. Ο Όμηρος αναφέρεται στη χρήση της μουσικής με σκοπό την ίαση τραυμάτων.
Στον 20ο αιώνα αναγνωρίστηκε η επιστημονική χρήση της μουσικής για την αντιμετώπιση ψυχικών και νοητικών παθήσεων και την καλύτερη κοινωνική ενσωμάτωση ευπαθών κοινωνικών ομάδων. Σήμερα, η μουσικοθεραπεία αποτελεί ξεχωριστό κλάδο της παιδαγωγικής και θεραπευτικής και στις περισσότερες προηγμένες χώρες διδάσκεται σε πανεπιστήμια και σχολές.
Το μουσικό δρώμενο γίνεται αντικείμενο συζήτησης, επεξεργασίας και εμβάθυνσης, εστιάζοντας στην επαναφορά, διατήρηση και προαγωγή της ψυχικής, σωματικής και πνευματικής υγείας.
Η προσοχή του θεραπευτή εστιάζεται στην δημιουργία και αξιολόγηση της εξελισσόμενης θεραπευτικής σχέσης με την βοήθεια της μουσικής και των ήχων. Η σχέση αυτή δημιουργείται κυρίως μέσω του μουσικού αυτοσχεδιασμού ή της μουσικής ακρόασης, χωρίς βέβαια να αποκλείει την δυνατότητα λεκτικής επικοινωνίας.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, ο θεραπευτής και οι συμμετέχοντες είτε ακούγοντας μουσική, είτε χρησιμοποιώντας απλά μουσικά όργανα που δεν απαιτούν μουσική γνώση, δημιουργούν ένα μοναδικό μουσικό δρώμενο.
Η θεραπευτική σχέση δημιουργείται μέσω του μουσικού αυτοσχεδιασμού ή της μουσικής ακρόασης. Δεν απαιτείται μουσική γνώση, ενώ στόχος δεν είναι τόσο το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, όσο το θεραπευτικό.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας, τα άτομα μπορούν να εκφράσουν και να επεξεργαστούν τα συναισθήματά τους με τη βοήθεια της μουσικής. Με αυτό τον τρόπο βελτιώνεται η κοινωνικότητα και η αυτογνωσία, αυξάνεται η δημιουργικότητα και επιτυγχάνεται καλύτερη επαφή με τον εσωτερικό κόσμο.
Οι τεχνικές της μουσικοθεραπείας εφαρμόζονται από εξειδικευμένους επιστήμονες και συνδυάζονται ανάλογα με την προσωπικότητα και την ψυχική ή σωματική πάθηση του θεραπευόμενου.
Η μουσικοθεραπεία απευθύνεται σε ενήλικες, εφήβους και παιδιά και μπορεί να γίνει είτε ατομικά είτε ομαδικά. Ενδεικτικές περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιείται η μουσικοθεραπεία είναι οι συναισθηματικές και αγχώδεις διαταραχές, η κατάθλιψη, οι ψυχοσωματικές διαταραχές, οι αναπτυξιακές διαταραχές (αυτισμός, νοητική υστέρηση κτλ), οι μαθησιακές δυσκολίες, οι νευρολογικές παθήσεις κλ.
Οι συνεδρίες της μουσικοθεραπείας πραγματοποιούνται σε τομείς της ψυχικής υγείας, νοσοκομεία, ειδικά σχολεία, κοινωνικές υπηρεσίες, αλλά και ιδιωτικά.
– Ερευνητικά δεδομένα
Η επιστημονική τεκμηρίωση των επιδράσεων της μουσικής στον ψυχισμό του ανθρώπου έχει γίνει με πολυάριθμες έρευνες. Δεν είναι λίγες εκείνες που έχουν καταγράψει τα θετικά αποτελέσματά της στην ποιότητα της ζωής, την έκφραση των συναισθημάτων και την κοινωνικοποίηση.
Έρευνα, η οποία διεξήχθη από τον Nayak και τους συνεργάτες του, έδειξε ότι η μουσικοθεραπεία συνδέεται με βελτίωση της διάθεσης, μείωση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, ελάττωση του στρες και ενίσχυση της κοινωνικοποίησης.
Άλλες πρόσφατες έρευνες έχουν δείξει ότι η μουσική μπορεί να βελτιώσει την κινητοποίηση των ασθενών και να αυξήσει τα θετικά συναισθήματά τους.
Δεν είναι λίγοι οι ερευνητές που υποστηρίζουν πως όταν η μουσικοθεραπεία συνδυάζεται με παραδοσιακές μεθόδους θεραπείας αυξάνεται η πιθανότητα επίτευξης του θεραπευτικού στόχου (Kim 2005, Schauer & Mauritz 2003, Schneider et al 2007).
Σύμφωνα με ανασκόπηση 23 κλινικών πειραμάτων του Cochrane, έχει βρεθεί ότι η μουσική μπορεί να μειώσει τον καρδιακό και αναπνευστικό ρυθμό και την αρτηριακή πίεση σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο (Bradt & Dileo 2009). Παρ’ όλα αυτά όμως, σύμφωνα με τους Joke Bradt, PhD και Cheryl Dileo, PhD, από το Πανεπιστήμιο Temple της Φιλαδέλφειας η μουσική δεν είχε αποτελέσματα πάνω στο ψυχολογικό στρες των καρδιακών ασθενών. Οι ίδιοι ισχυρίζονται ότι τα ευρήματα δεν είναι αξιόπιστα και είναι μικρής κλινικής σημασίας.


classicalradio.gr
spiritual-lab.gr
awakengr.com

Share:

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Χαμηλώστε την ένταση του player αν δεν θέλετε να ακούγεται η μουσική. Ο player θα συνεχίσει να παίζει χωρίς ήχο κάθε φορά που θα μπαίνετε στη σελίδα. Αν θέλετε να ακούσετε, απλώς ανεβάστε την ένταση.

Για όσο ροκ αντέχεις ακόμα

Η ακινησία είναι θάνατος. Στάση ζωής.
Το τέλος μπορεί να περιμένει λίγο ακόμα.
Πριν χαθούμε. Λίγο ροκ ακόμα πριν μας αγκαλιάσει οριστικά το φως.
Η μουσική είναι μονάδα μέτρησης για μας.
Ο πόνος περικλείει ελευθερία.
Όνειρα που καίγονται σαν κεριά, αφήνοντας σημάδια στα χέρια.
Χαρίζει σιωπές. Μας κάνει πιο δυνατούς.
Στο φόβο του ταξιδιού κρύβεται η συνέχεια.
Η συλλογή των κομματιών μας.
Αυτό το ροκ δεν θα τελειώσει ποτέ.
Όλα είναι δρόμος.

— Σταύρος Σταυρόπουλος

Η μουσική είναι δική μας.
Είναι εμείς.
Και όπως εμείς, είναι πάντα εδώ.
Μας περιβάλλει σαν τα άπειρα σωματίδια της ζωής.
Δεν φαίνεται.
Μόνο νιώθεται.
Όπως η ζωή.

Η Ροκ Είναι Τούτο

Πέτρα που κυλάει,
ανατρέπει, αμφισβητεί,
δεν πείθεται και δε σταματάει,
κόντρα στα κρατούντα,
κόντρα σε όσα οι άλλοι θεωρούν δεδομένα.

Henry David Thoreau

«Όταν ακούω μουσική,
Δεν νιώθω κανέναν κίνδυνο.
Είμαι άτρωτος.
Δεν βλέπω εχθρό.
Είμαι συγγενής με τους παλαιότερους χρόνους και με τους νεότερους.»

Alexis Korner

«Σε όλη μου τη ζωή πρέπει να υπέφερα από βαριά σχιζοφρένεια.
Ο ένας μου εαυτός, αυτός που ακούει ό,τι δεν μπορεί να παίξει ο άλλος,
είναι αυτός που κυριαρχεί...»

Robert Fripp

«Η μουσική είναι το κρασί
που γεμίζει το φλιτζάνι της σιωπής.»

Alan Watts

“When we dance, the journey itself is the point,
as when we play music the playing itself is the point.
And exactly the same thing is true in meditation.
Meditation is the discovery that the point of life
is always arrived at in the immediate moment.”

Always Somewhere ॐ
Travelling through sound & silence