surreal-photography-kirsty-mitchell

Σ’ ένα αιώνιο φθινόπωρο θα ήθελα να ζω

Εκεί που η κάψα του καλοκαιριού έχει γυρίσει σε δροσιά

Και του χειμώνα η παγωνιά δεν θε’ να ‘ρθεί ποτέ

Όσο για την άνοιξη,

Είναι γι’ αυτούς που μάταια καρτερούν κάτι καλύτερο

Που θα ‘ρθει μοναχά για να τους κάψει

©Ευλαμπία Τσιρέλη

της Ευλαμπίας Τσιρέλη

Οι κελτικές ρίζες του Halloween

Οι πιο σημαντικοί εορτασμοί των Κελτών λάμβαναν χώρα κατά τις ημέρες που άρχιζαν οι εποχές, δηλαδή στις αρχές Νοεμβρίου, Φεβρουαρίου, Μαΐου και Αυγούστου. H πρώτη από αυτές ήταν το Samhain (“Νοέμβρης”ή “ τέλος καλοκαιριού”), η σημερινή εορτή των Αγίων Πάντων, ευρύτερα γνωστή ως Halloween.

Η αρχαία γιορτή του Samhain σηματοδοτούσε το τέλος του καλοκαιριού και την αρχή του κελτικού Νέου Έτους. Τον θάνατο δηλαδή μιας εποχής και τη γέννηση μιας άλλης (του χειμώνα).

Ο θάνατος

Σύμφωνα με τον μύθο, τη νύχτα του Samhain, της 31ης Οκτωβρίου, Γιορτής των Νεκρών, οι θεοί κατέβαιναν στη γη, για να προκαλέσουν αναστάτωση στους ζωντανούς. Το "πέπλο" που χώριζε τους δύο κόσμους εκείνη τη νύχτα γινόταν πολύ λεπτό και διαπερατό.
Αρχικά  η γιορτή  γινόταν προς τιμή του θανάτου του Ηλιακού Θεού και της μετάβασής του στις σκοτεινές χώρες του "Κάτω Κύματος" όπου έπειτα κατοίκησε ως “Κύριος του Θανάτου”.
Αν και ο θάνατος είναι ο κεντρικός πυρήνας της γιορτής, η οποία αποτελούσε το μέγα μνημόσυνο των νεκρών, αυτό δε σημαίνει ότι πρόκειται για ένα μακάβριο γεγονός, εξάλλου ο θάνατος δεν προκαλούσε φόβο στους Κέλτες, παρά αποτελούσε μια ομαλή και χαρούμενη μετάβαση.
Η γιορτή αυτή εκτός από τον θάνατο, είχε να κάνει και με το πέρασμα από μια φάση της ζωής σε μιαν άλλη, όσον αφορά τις σχέσεις, την εργασία και άλλες μεταβάσεις στη ζωή των ανθρώπων. Θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε και “τελετουργικό μετάβασης”, πολύ συχνό μοτίβο στις ζωές των ανθρώπων, που λαμβάνει χώρα εκούσια ή ακούσια.

Η φωτιά

Οι υπαίθριες φωτιές έπαιζαν σημαντικό ρόλο κατά τη διάρκεια των εορτασμών. Λέγεται πως οι χωρικοί έριχναν τα κόκαλα των σκοτωμένων ζώων στις φλόγες, κι έπειτα, όταν η φωτιά δυνάμωνε, κάθε οικογένεια έπαιρνε με έναν δαυλό φωτιά για την οικογενειακή εστία. Έτσι δένονταν μαζί όλες οι οικογένειες του χωριού. Οι φωτιές αυτές ονομάζονταν Mπόνφαϊρς (Bonfires: bone-κόκαλο+fire-φωτιά).
Όλοι συνήθιζαν να κάθονται γύρω απ’ τη Μπόνφαϊρ και να λένε ιστορίες. Ένα Ιρλανδικό έθιμο επίσης ορίζει οι άνθρωποι να πηδούν από πάνω της, πρακτική που μας θυμίζει δικά μας έθιμα, αλλά και άλλα παρόμοια σε όλο τον κόσμο που έχουν να κάνουν με τη φωτιά.

Στην Ιρλανδία, η συνήθεια κατά το Samhain να ανάβουν φωτιές στις κορυφές λόφων, παραλληλίστηκε με το φως και το χρώμα του ήλιου στον ουρανό, κάτι που ίσως να υπονοεί κι ένα είδος ηλιο-λατρευτικής θρησκείας.

Η μεταμφίεση και οι κολοκύθες
Οι άνθρωποι συνήθιζαν να μεταμφιέζονται σε φαντάσματα για να υποδεχτούν τους νεκρούς που μετέβαιναν στον κόσμο μας. Αυτό γινόταν ώστε να μην αναγνωρίσουν οι νεκροί τους ζωντανούς και τους βλάψουν. Ήταν δηλαδή ένα είδος καμουφλάζ. Έτσι καθιερώθηκε η συνήθεια της μεταμφίεσης σε φάντασμα, ζόμπι κλπ.
Η κολοκύθα, που συνήθως σκαλίζουμε ή κρατούν τα παιδιά ως φαναράκι, είναι γνωστή ως Jack o’ Lantern. Αποτελεί ωστόσο Αμερικανικό έθιμο. Κατά το παλαιό, όμως, Ιρλανδικό έθιμο, εκείνη τη νύχτα οι άνθρωποι σκάλιζαν σε ένα γογγύλι ή σε ένα ζαχαρότευτλο ανθρώπινα χαρακτηριστικά και μέσα τοποθετούσαν ένα αναμμένο κερί. Το φαναράκι αυτό είχε διπλό ρόλο: Πρώτον, το φως που άναβε μέσα του, καθοδηγούσε τους νεκρούς προγόνους που εκείνη τη νύχτα περιδιάβαιναν στον κόσμο μας για να συναντήσουν τους συγγενείς τους, ώστε να μην χάσουν το δρόμο τους, και, δεύτερον, για να τρομάξουν κακόβουλες υπερφυσικές δυνάμεις.

Το Samhain, στην παλαιά του μορφή, με τις Mπόνφαϊρς, εορτάζεται με μεγαλοπρέπεια σήμερα στο Εδιμβούργο της Σκωτίας, ενώ στην υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά και στη χώρα μας ιδιαίτερα τα τελευταία τρία χρόνια, εορτάζεται το εξελιγμένο και πιο γνωστό σε μας Halloween.


Ευλαμπία Τσιρέλη

Πρέπει, σου λέω, ν’ ανήκετε στον ίδιο κόσμο

Μην τραβάει ο ένας τον άλλον στον κόσμο τον δικό του
και τον ξεσπιτώνει.


Γιατί ο νόστος του εαυτού,
Ο νόστος της αλήθειας σου,
Είναι πολύ επικίνδυνο πράγμα.

Διαλύει σχέσεις και σπίτια και οικογένειες.

Να διαλέγετε συντρόφους του ίδιου κόσμου.
Να συνεννοείστε με τα μάτια.
Να τελειώνει ο ένας τη φράση του άλλου.

Η αγκαλιά και το φιλί να έχουν διάρκεια.
Τα δέρματα κι οι μυρωδιές να ταιριάζουν.

Να υπάρχουν κοινές αγάπες.
Βαθιές. Πνευματικές. Ουσιαστικές.


Να νιώθετε ότι ήσασταν μαζί από πάντοτε.
Να είναι ο ένας η παιδική ηλικία του άλλου.

Ο πρώτος εφηβικός έρωτας.
Ο σπουδαιότερος κι αιώνιος εραστής.

Και η σιωπή… το πιο σημαντικό.
Να μιλάτε με τη σιωπή.

Γράφει η Ευλαμπία Τσιρέλη
Συγγραφέας και δασκάλα δημιουργικής γραφής. Έχει ασχοληθεί πολλά χρόνια με την αρθρογραφία. «READ ME» by Evlampia Tsireli.

thessalonikiartsandculture

Ευλαμπία Τσιρέλη

Η Γη είναι ένας πλανήτης. Ένας πλανήτης που κρέμεται στο μαύρο χάος του σύμπαντος. Μια κινούμενη μπάλα που χορεύει ένα συμπαντικό ταγκό μέσα στο μικρό ηλιακό σύστημα που γνωρίζουμε. Μόνο αυτό. Το μικρό. Τίποτα άλλο ουσιαστικά. Εξαρτάται από νόμους της φυσικής που εσύ αγνοείς και χάρη σε ακατανόητους σε εσένα λόγους υπάρχει και κολυμπά νωχελικά στη μαύρη θάλασσα του σύμπαντος. Όλα έξω από τη Γη φαίνονται να αγνοούν την ύπαρξή σου. Είσαι ασήμαντος και σχεδόν ανύπαρκτος έξω από τη γαλάζια σφαίρα που σε φιλοξενεί. Καμιά φορά σηκώνεις τα μάτια στον ουρανό και για λίγα δευτερόλεπτα ο νους σου καταφέρνει να συλλάβει την απεραντοσύνη αυτού που σε περιβάλλει και συγχρόνως τη μικρότητα της ύπαρξής σου. Όμως είναι τόσο μεγάλο και αύλληπτο όλο αυτό, που σύντομα το αποβάλλεις μη μπορώντας να το αντέξεις. Είσαι όμως ένα κομμάτι. Ένα σημαντικό κομμάτι, είτε το καταλαβαίνεις, είτε όχι. Μερικές φορές το νιώθεις. Άλλες πάλι το αγνοείς και "μικραίνεις" τη σκέψη σου μέσα στα όρια του "Εγώ" σου.  
Πάρε νοερά ένα σούπερ τηλεσκόπιο και μεταφέρσου στη Σελήνη.  Στρέψ' το προς τη Γη και κοίταξε μέσα απ' το φακό. Πόσο ανόητα κι ασήμαντα φαντάζουν όλα... Πόση προσπάθεια θέλει να βρεις την ήπειρό σου; Τη χώρα σου; Την πόλη σου; Το σπίτι σου; Τον καναπέ σου ή τον υπολογιστή σου όπου κάθεσαι τώρα και διαβάζεις αυτές τις γραμμές. Είδες πόσο μικροί είμαστε; Και κάποιος τόσο μικρός κι ασήμαντος σαν κι εσένα, θέλει να αγοράσει τα δάση και το νερό. Άλλος τον χρυσό και τα ορυκτά. Άλλος νομίζει ότι είναι σπουδαίος, έχοντας μερικά πράσινα χαρτιά σε ένα μεταλλικό κουτί που βρίσκεται μέσα σε ένα μεγαλύτερο κουτί που λέγεται "Τράπεζα". Και κάποιος έχει τα κλειδιά αυτού του κουτιού και κάνει τους άλλους μικρούληδες να κλαίνε και να ανησυχούν επειδή δεν έχουν οι ίδιοι τόσα πολλά χαρτιά που πρέπει να δώσουν σε άλλους γιατί αλλιώς δεν θα μπορούν να αγοράσουν άλλα κουτιά που λέγονται "σπίτια" και κάτι άλλα μεταλλικά κουτιά που ονομάζονται "αυτοκίνητα" και να πληρώσουν κατασκευασμένες ανάγκες που αρχικά αυτοί οι μικρούληδες δεν είχαν, αλλά δημιούργησαν για να βασανίζονται. Κι αφού κατάφεραν να καταστρέψουν τις ζωές τους, αυτόν τον μικρόκοσμό τους δηλαδή, βάλθηκαν τώρα να καταστρέψουν και τον πλανήτη όλο θράσος αυτά τα μικρά. Τα έβαλαν με τον μακρόκοσμο. Και τα πάνε καλά μέχρι στιγμής.
Βέβαια το πρόβλημα είναι ότι η Γη, ως πλανήτης, είναι πολύ δυνατή και όσο και να πληγεί, μπορεί πάντα να επουλώσει τις πληγές της και να ανανεωθεί. Το θέμα είναι ότι δεν μπορεί να κάνει το ίδιο και ο άνθρωπος. Αυτός ο μικρούλης θρασύς. Γιατί δεν είναι τίποτα άλλο από ένα είδος που εξαρτάται άμεσα από το περιβάλλον του. Και ναι, υποτίθεται ότι έχει νοημοσύνη περισσότερη από όλα τα υπόλοιπα πλάσματα. Τότε λοιπόν γιατί μόνο τα υπόλοιπα πλάσματα φαίνεται να το κατανοούν αυτό;

 Αλήθεια, σε ποιόν ανήκει η Γη;

Δεν ανήκει η Γη στον άνθρωπο αλλά ο άνθρωπος στη Γη.

Ευλαμπία Τσιρέλη